A Z-Number Fuzzy WENSLO–ALWAS Model for Evaluating Sustainable Airport Mobility and Climate-Transition Performance Using Secondary Data
Özet
Çalışma, 20 Avrupa havalimanının sürdürülebilir hareketlilik ve iklim geçiş performansını değerlendirmek için güvenilirlik duyarlı bir Z-number fuzzy WENSLO–ALWAS modeli geliştirmektedir. Araştırmada havalimanına erişim sürdürülebilirliği, düşük karbonlu hareketlilik, karbon geçişi, enerji ve kaynak verimliliği, döngüsellik ve operasyonel baskı olmak üzere altı boyutta 18 kriter kullanılmıştır. Kamuya açık sürdürülebilirlik raporları, Airport Carbon Accreditation kayıtları, havalimanı verileri, toplu taşıma kaynakları ve trafik istatistikleri birlikte değerlendirilmiştir. Model, yalnızca performans değerini değil her verinin güvenilirlik düzeyini de hesaba katarak farklı kalitedeki verilerin eşit kabul edilmesi sorununu azaltmaktadır. Sonuçlar, havalimanlarının iklim performansının yalnızca karbon azaltımına değil; toplu taşıma erişilebilirliği, düşük karbonlu ulaşım, kaynak verimliliği, döngüsellik ve raporlama güvenilirliğine de bağlı olduğunu göstermektedir.
Bu Araştırma Neden Önemli?
Havalimanlarının sürdürülebilirlik performansı çoğu zaman sınırlı çevresel göstergeler veya güvenilirliği birbirinden farklı verilerin eşit ağırlıkta kullanıldığı modellerle değerlendirilmektedir. Bu çalışma, performans değerine ek olarak verinin güvenilirliğini de karar modeline dahil ederek daha savunulabilir ve şeffaf bir değerlendirme yaklaşımı sunmaktadır. Ayrıca sürdürülebilir havalimanı yönetimini karbon emisyonlarının ötesine taşıyarak erişilebilirlik, hareketlilik, kaynak kullanımı ve döngüsellik gibi çok boyutlu faktörleri aynı çerçevede değerlendirmesi bakımından önemlidir.