Strategic Decision-Making for AI-Based Predictive Safety in OHS: A Fuzzy FBWM–MARCOS Model
Özet
Çalışma, inşaat sektöründe yapay zekâ tabanlı öngörücü güvenlik sistemlerinin iş sağlığı ve güvenliği yönetimine entegrasyonu için stratejik bir karar verme modeli geliştirmektedir. Araştırmada sekiz sektör uzmanının değerlendirmeleri kullanılarak teknik performans, güvenlik iyileştirme potansiyeli, maliyet, örgütsel uygulanabilirlik, mevzuata uyum ve insan faktörleri gibi kriterler birlikte ele alınmıştır. Kriter ağırlıkları Fuzzy Best–Worst Method (FBWM) ile belirlenmiş, alternatif sistemler MARCOS yöntemiyle sıralanmıştır. Sonuçlarda görüntü tabanlı yapay zekâ izleme sistemi en uygun alternatif olarak öne çıkarken, güvenlik iyileştirme potansiyeli en etkili değerlendirme kriteri olmuştur. Duyarlılık analizi de sıralamanın farklı varsayımlar altında büyük ölçüde kararlı kaldığını göstermektedir.
Bu Araştırma Neden Önemli?
Yapay zekâ tabanlı güvenlik teknolojilerinin seçimi yalnızca teknik kapasiteye göre yapılamaz; maliyet, mevzuat, çalışan kabulü, organizasyonel hazırlık ve uzun vadeli stratejik uyum da birlikte değerlendirilmelidir. Bu çalışma, bu çok boyutlu karar problemini şeffaf ve tekrarlanabilir bir yöntemle ele alarak iş sağlığı ve güvenliği yöneticilerine hangi yapay zekâ teknolojisine yatırım yapılacağı konusunda sistematik bir karar çerçevesi sunmaktadır. Özellikle yüksek riskli inşaat sektöründe kaynakların daha etkili güvenlik yatırımlarına yönlendirilmesine yardımcı olabilecek uygulanabilir bir model ortaya koymaktadır.