COP31 Antalya: Dr. Umut ELBİR’in İş Güvenliği ve Güvenlik Kültürü Gündemi

COP31 Antalya kapsamında Dr. Umut ELBİR’in iş güvenliği, güvenlik kültürü, iklim riskleri, afetlere hazırlık ve akıllı şehirler odağındaki yaklaşımını inceleyin.

COP31 Antalya, iklim değişikliğiyle mücadele ve iklim risklerine uyum çalışmalarını uluslararası düzeyde buluştururken iş sağlığı ve güvenliği açısından da önemli başlıkları gündeme taşıyor. Konferansa katılmaya hazırlanan Dr. Umut ELBİR, iklim değişikliğinin çalışan güvenliğine, işletmelere ve kent yaşamına etkilerini; güvenlik kültürü, afetlere hazırlık, akıllı şehirler ve yangın güvenliği çerçevesinde ele almayı planlıyor.

Dr. Umut ELBİR
Akademisyen | A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı | Güvenlik Kültürü Uzmanı
Hazırlanma tarihi: 7 Kasım 2026

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı olan COP31, 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya EXPO Center’da gerçekleştirilecek. İklim değişikliğine uyum, dayanıklılık ve iklim çözümlerinin uygulanması konferansın önemli çalışma alanları arasında yer alıyor. [1]

Bu yazı, Dr. Umut ELBİR’in COP31 odağındaki çalışma başlıklarını ve bu başlıkların işyerleri ile şehirler açısından uygulamadaki karşılıklarını açıklıyor.

COP31 Antalya ile İş Güvenliği Arasında Nasıl Bir İlişki Var?

İklim değişikliği, çalışanların maruz kaldığı tehlikeleri ve işin güvenli biçimde yürütülebileceği koşulları etkiliyor. Aşırı sıcaklar, şiddetli hava olayları ve hava kirliliği, iş sağlığı ve güvenliği yönetiminde değerlendirilmesi gereken riskler arasında bulunuyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), iklim değişikliğinin çalışma yaşamına etkilerini ele aldığı 2024 tarihli raporunda altı temel tehlike alanına dikkat çekiyor: [2]

  • Aşırı sıcaklara maruziyet.
  • Ultraviyole (UV) ışınları.
  • Aşırı hava olayları.
  • İşyeri hava kirliliği.
  • Vektörlerle taşınan hastalıklar.
  • Tarım kimyasallarıyla ilişkili tehlikeler.

Bu ilişki, COP31 Antalya gündemini işverenler ve iş güvenliği profesyonelleri açısından da anlamlı hâle getiriyor.

Örneğin açık alanda yürütülen bir işin planlanmasında hava koşullarının izlenmesi, çalışanların maruziyeti ve işin gerektiğinde yeniden düzenlenmesi birlikte değerlendirilmelidir. İşyerindeki risk değerlendirmesi, değişen çevresel koşulları da kapsayan ve düzenli olarak güncellenen bir yönetim aracı olmalıdır.

Dr. Umut ELBİR Kimdir?

Dr. Umut ELBİR; akademisyen, A sınıfı iş güvenliği uzmanı ve güvenlik kültürü uzmanıdır. İş sağlığı ve güvenliği ile yönetim ve teknoloji arasındaki ilişkiler üzerine çalışmalar yürütmektedir.

Elbir’in 2025 yılında Business & Management Studies: An International Journal dergisinde yayımlanan “İnşaat sektöründe iş sağlığı ve güvenliğini artırmak için ‘tasarım yoluyla önleme’ (PtD) stratejilerinin uygulanmasında insan kaynakları yönetiminin rolü: Tematik analiz yaklaşımı” başlıklı akademik çalışması, güvenliğin proje tasarımı ve organizasyon kararlarına erken aşamada dâhil edilmesini incelemektedir. [6]

Bu araştırma alanı, akıllı şehirler ve güvenli yapılaşma tartışmalarıyla da ilişkilidir. Tasarım, eğitim, bakım, insan kaynakları yönetimi ve kurumsal kararların güvenlik üzerindeki etkileri birlikte değerlendirilmelidir.

Dr. Umut ELBİR’in COP31 kapsamında ele almayı planladığı konular arasında afet risklerinin azaltılması, yangın güvenliği, çalışanların iklim tehlikelerinden korunması ve teknolojinin güvenlik kültürüyle desteklenmesi bulunuyor.

Akademik çalışmaları hakkında ayrıntılı bilgiye akademik yayınlar sayfasından ulaşılabilir.

İklim Değişikliği ve Çalışan Güvenliği

İklim değişikliğinin çalışma yaşamındaki önemli etkilerinden biri, sıcaklık stresine bağlı sağlık ve güvenlik risklerinin artmasıdır.

Sıcak hava koşullarında çalışan güvenliği değerlendirilirken yalnızca hava sıcaklığına bakılması yeterli değildir. Yapılan işin fiziksel yükü, nem, güneş maruziyeti, kullanılan ekipman ve çalışma ortamının özellikleri de dikkate alınmalıdır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Ağustos 2025’te yayımladıkları ortak rehberde işyerlerinde artan sıcaklık stresine karşı koruyucu programların geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. [3]

İşyerlerinde Hangi Önlemler Değerlendirilmeli?

İşyerine özgü risk değerlendirmesi doğrultusunda aşağıdaki önlemler planlanabilir:

  • Çalışma saatlerinin ve iş programının hava koşullarına göre düzenlenmesi.
  • Uygun gölgelik, serinleme ve dinlenme alanlarının oluşturulması.
  • Çalışanların güvenli içme suyuna erişiminin sağlanması.
  • Fiziksel iş yükünün ve sıcaklık maruziyetinin birlikte değerlendirilmesi.
  • Çalışanların sıcaklık stresinin belirtileri ve erken bildirim konusunda eğitilmesi.
  • Sağlık açısından özel değerlendirme gerektiren çalışanların ihtiyaçlarının işyeri hekimiyle birlikte ele alınması.

Bu önlemler, riskin mümkün olduğunca kaynağında azaltılması ve çalışma koşullarının güvenli hâle getirilmesi yaklaşımıyla planlanmalıdır.

Şantiye, tarım işletmesi, açık hava etkinliği veya belediye saha hizmeti için tek bir hazır plan yeterli olmayabilir. İşin niteliği, çalışanların maruziyeti ve mevcut koruyucu imkânlar farklıdır.

Bu nedenle koruyucu tedbirlerin yalnızca belirlenmesi değil, sahada uygulanması ve etkilerinin izlenmesi de önemlidir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Okullarda Güvenlik Önlemleri: Dünyadan En İyi Uygulamalar

Afetlere Hazırlık: İşyeri Planı ile Kent Planı Nasıl Buluşur?

Bir işyerinin acil durum hazırlığı, çevresindeki ulaşım, iletişim, enerji ve sağlık altyapısından bağımsız değerlendirilemez.

Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisinin (UNDRR) dirençli şehirler yaklaşımı; güncel risk senaryolarını, kurumlar arası görev paylaşımını, kritik altyapı dayanıklılığını ve erken uyarı sistemlerini birlikte ele almaktadır. [4]

Bu çerçeveden hareketle işyerleri ile yerel yönetimlerin acil durum planlarının birbiriyle ilişkilendirilmesi yararlı olacaktır.

Örneğin bir tahliye güzergâhının sel nedeniyle kullanılamaması veya haberleşme altyapısının kesintiye uğraması, tek bir işyerinin sınırlarını aşan sorunlar ortaya çıkarabilir.

Afet Hazırlığında Açıklığa Kavuşturulması Gereken Konular

  • Erken uyarı bilgisinin kim tarafından takip edileceği ve değerlendirileceği.
  • Koruyucu önlemleri veya tahliyeyi başlatacak kararın kim tarafından ve hangi koşullarda verileceği.
  • Çalışanların, ziyaretçilerin ve desteğe ihtiyaç duyan kişilerin nasıl bilgilendirileceği.
  • Elektrik ve iletişim kesintilerinde hangi alternatif yöntemlerin kullanılacağı.
  • Tatbikatlarda belirlenen eksikliklerin kim tarafından ve ne zaman giderileceği.

Acil durum planının hazırlanması kadar, farklı kurumların planlarının birbiriyle uyumlu olması da değerlendirilmelidir.

Akıllı Şehirlerde Güvenlik: Veriden Eyleme

Akıllı şehir teknolojilerinin insan güvenliğine katkısı, sensörlerden ve dijital sistemlerden elde edilen bilgilerin zamanında ve doğru bir uygulamaya dönüşmesine bağlıdır.

Bir sistemin tehlikeyi algılaması tek başına yeterli değildir. Uyarının kime iletileceği, hangi kararın alınacağı ve sahada ne yapılacağı önceden belirlenmelidir.

Uygulama yaklaşımı: Her dijital uyarı, bir sorumlu kişi veya birim, tanımlı karar ölçütleri ve uygulanacak saha işlemiyle eşleştirilmelidir. Teknolojinin ürettiği veri, kurumsal sorumluluğun ve uygulanabilir güvenlik süreçlerinin yerine geçmez.

Örnek: Su Seviyesi İzlenen Bir Alt Geçit

Bir alt geçitte su seviyesini izleyen sensör sistemi tasarlandığını düşünelim. Böyle bir sistem değerlendirilirken şu sorular birlikte yanıtlanmalıdır:

  • Su seviyesi uyarısı hangi birime ulaşacak?
  • Yolun kapatılması için hangi koşullar ve karar süreçleri uygulanacak?
  • Sürücüler ve yayalar nasıl yönlendirilecek?
  • Sensör arızalanırsa veya iletişim bağlantısı kesilirse süreç nasıl sürdürülecek?
  • Sistemin bakımından ve çalışma durumunun kontrolünden kim sorumlu olacak?

Bu sorular, teknoloji yatırımlarının yalnızca teknik performans bakımından değil, insan güvenliği ve organizasyonel yeterlilik açısından da değerlendirilmesini sağlar.

Veri güvenilirliği, bakım, görev paylaşımı ve kesinti durumunda uygulanacak alternatif yöntemler aynı planın parçaları olmalıdır.

Yangın Güvenliği ve Tahliye Hazırlığı

Yangın güvenliği, özellikle orman alanları ile yerleşim bölgelerinin iç içe geçtiği yerlerde, tesisin çevresiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Yangının doğrudan etkilerinin yanı sıra duman, görüş kaybı, ulaşım kesintileri ve tahliye güzergâhlarının kullanılamaması gibi durumlar da planlamaya dâhil edilmelidir.

ABD İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresinin (OSHA) orman yangınlarına hazırlık rehberi; tahliye planını başlatacak koşulların, sorumlulukların, tahliye güzergâhlarının ve çalışanlar ile ziyaretçilerin sayım yöntemlerinin önceden belirlenmesini önermektedir. [5]

İşletmelerde Tahliye Hazırlığı İçin Temel Unsurlar

  • Tahliye kararını verecek ve duyuracak sorumlular belirlenmelidir.
  • Çıkışlar ve tahliye güzergâhları, tesisin çevresel koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
  • Çalışanlar kadar ziyaretçilerin de bilgilendirilmesi planlanmalıdır.
  • Hareket veya iletişim açısından desteğe ihtiyaç duyan kişiler için uygun düzenlemeler yapılmalıdır.
  • Toplanma alanları, personel sayımı ve ziyaretçi kontrolü süreçleri belirlenmelidir.
  • Tahliye planı tatbikatlarla sınanmalı ve belirlenen eksiklikler giderilmelidir.

Uluslararası rehberlerdeki öneriler, Türkiye’deki tesisin özellikleri ve yürürlükteki ulusal mevzuat gereklilikleri dikkate alınarak uygulanmalıdır.

Güvenlik Kültürü Bu Sürecin Neresinde?

Güvenlik kültürü, bir kurumda risklerle ilgili ortak tutumların ve günlük kararların nasıl oluştuğuyla ilgilidir.

Yönetimin güvenlik için kaynak ayırması, çalışanların tehlikeleri bildirebilmesi, eğitimlerin uygulanabilir olması ve belirlenen sorunların giderilmesi, güvenlik kültürünün birlikte değerlendirilmesi gereken unsurlarıdır.

Dr. Umut ELBİR’in tasarım yoluyla önleme üzerine akademik çalışması da eğitim, disiplinler arası iş birliği, insan kaynakları yönetimi ve kurumsal kültürün güvenlik uygulamalarıyla ilişkisini incelemektedir. [6]

COP31 sürecinde güvenlik kültürünü tartışmak, iklim değişikliğine uyum hedeflerini günlük çalışma düzeni ve yönetim kararlarıyla ilişkilendirme fırsatı sunar.

Planın hazırlanmasıyla başlayan süreç; sorumluların belirlenmesi, çalışanların katılımı, uygulamanın izlenmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılmasıyla sürdürülmelidir.

İş sağlığı ve güvenliğinde teknoloji ve uzman desteği, işverenin yasal sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle teknolojik çözümler, organizasyonel önlemler ve işyeri yönetiminin sorumlulukları bir bütün olarak değerlendirilmelidir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Hususi Araçlarda Kış Lastiği Zorunlu mu? 2026–2027 Rehberi

Örnek Senaryo: Antalya’da Bir Turizm Tesisinde Birden Fazla Risk

Aşağıdaki senaryo, farklı tehlikelerin aynı dönemde ortaya çıkması durumunda kurumsal hazırlığı değerlendirmek amacıyla oluşturulmuştur. Gerçekleşmiş bir olay anlatımı değildir.

Antalya’daki varsayımsal bir turizm tesisinde aynı gün aşırı sıcak uyarısı verildiğini, çevrede yangın nedeniyle ulaşım kısıtlaması oluştuğunu ve kısa süreli elektrik kesintisi yaşandığını düşünelim.

Böyle bir durumda yalnızca yangın tahliye planının veya sıcak havada çalışma talimatının bulunması yeterli olmayabilir.

Çalışanların görev dağılımı, misafirlerin bilgilendirilmesi, alternatif haberleşme yöntemleri, ulaşım planları ve kritik sistemlerin çalışabilirliği birlikte ele alınmalıdır.

Bu senaryoyla yürütülecek bir masa başı tatbikat, farklı birimlerin planlarının birbiriyle uyumlu olup olmadığını değerlendirmek için kullanılabilir.

Kurumlar İçin Beş Kontrol Sorusu

İşyerlerinin iklim riskleri ve afetlere hazırlık düzeyini başlangıç aşamasında değerlendirebilmesi için aşağıdaki sorular kullanılabilir:

  1. Risk değerlendirmesi: İklim ve afet kaynaklı tehlikeler mevcut risk değerlendirmemizde yer alıyor mu?
  2. Karar ve sorumluluk: Bir uyarı geldiğinde karar verecek kişi ve uygulanacak işlem belirli mi?
  3. Tahliye ve iletişim: Planlarımız çalışanların, ziyaretçilerin ve farklı destek ihtiyaçları bulunan kişilerin durumlarını kapsıyor mu?
  4. Teknolojik güvenilirlik: Sensör, haberleşme ve diğer teknolojik sistemlerimiz kesinti ve arızalar açısından değerlendirildi mi?
  5. İyileştirme: Tatbikatlardan sonra tespit edilen eksiklikler, sorumluları ve tamamlanma tarihleriyle takip ediliyor mu?

Bu sorular, kurumsal hazırlığın gözden geçirilmesine yönelik bir başlangıç aracıdır. İşyerine özgü risk değerlendirmesi ve acil durum planlamasının yerini almaz.

Sık Sorulan Sorular

COP31 Antalya Ne Zaman Yapılacak?

COP31, 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya EXPO Center’da gerçekleştirilecek. Konferansa ilişkin resmî bilgiler Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi tarafından yayımlanmaktadır. [1]

Dr. Umut ELBİR COP31 Sürecinde Hangi Konuları Ele Alacak?

Dr. Umut ELBİR’in COP31 odağında ele almayı planladığı başlıklar; iş sağlığı ve güvenliği, güvenlik kültürü, afetlere hazırlık, akıllı şehirler ve yangın güvenliğidir.

Bu başlıklar, iklim değişikliğinin çalışanlar, işletmeler ve kent yaşamı üzerindeki etkilerini birlikte değerlendirmeye yöneliktir.

COP31 ile İş Sağlığı ve Güvenliği Neden Birlikte Değerlendirilir?

İklim değişikliği, aşırı sıcaklıklar, şiddetli hava olayları, hava kirliliği ve farklı çevresel maruziyetler yoluyla çalışma koşullarını etkiler.

Bu nedenle çalışan güvenliği, iklim değişikliğine uyum ve dayanıklılık çalışmalarının bir parçası olarak ele alınmalıdır. [2]

Akıllı Şehirlerde İş Güvenliği Yaklaşımı Neden Önemlidir?

Akıllı şehir teknolojilerinin kurulması, işletilmesi, bakımı ve acil durumlarda kullanılması, teknik sistemlerin yanında insan ve organizasyon kararları gerektirir.

Risk değerlendirmesi, teknolojiye ilişkin arızaları, karar süreçlerini, sorumlulukları ve sahadaki uygulamaları birlikte incelemeyi sağlar.

Dr. Umut ELBİR’in Çalışmalarına Nereden Ulaşılabilir?

Dr. Umut ELBİR’in mesleki geçmişi ve uzmanlık alanları için Hakkımda sayfası, bilimsel çalışmaları için Akademik Yayınlar bölümü incelenebilir.

COP31 Antalya ve Güvenlik Kültürü Üzerine Değerlendirmeler

COP31 Antalya, iklim değişikliğine uyum çalışmalarının çalışan güvenliği, afetlere hazırlık ve kent yaşamıyla ilişkisini değerlendirmek açısından önemli bir uluslararası buluşma olacak.

Dr. Umut ELBİR’in bu konulardaki değerlendirmelerini takip etmek; eğitim, söyleşi ve iş birliği taleplerini iletmek için web sitesinin iletişim bölümünden yararlanabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC).
    About COP31. Konferansın tarihleri, yeri ve kapsamı.
    Resmî konferans bilgileri.
  2. International Labour Organization (ILO).
    Ensuring Safety and Health at Work in a Changing Climate. 22 Nisan 2024.
    ILO raporu.
  3. World Health Organization (WHO) ve World Meteorological Organization (WMO).
    WHO, WMO Issue New Report and Guidance to Protect Workers from Increasing Heat Stress. 22 Ağustos 2025.
    WHO/WMO açıklaması.
  4. United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR) / Making Cities Resilient 2030.
    The Ten Essentials for Making Cities Resilient.
    Dirençli şehirler çerçevesi.
  5. Occupational Safety and Health Administration (OSHA).
    Wildfires – Preparedness.
    Orman yangınlarına hazırlık rehberi.
  6. Elbir, U. (2025).
    İnşaat sektöründe iş sağlığı ve güvenliğini artırmak için ‘tasarım yoluyla önleme’ (PtD) stratejilerinin uygulanmasında insan kaynakları yönetiminin rolü: Tematik analiz yaklaşımı.
    Business & Management Studies: An International Journal, 13(3), 1391–1413.
    DOI: 10.15295/bmij.v13i3.2571.

Google Analytics aracılığıyla site trafiğini analiz etmek için çerez kullanıyoruz. Cookie Policy

Whatsapp Bana Yaz