Evde Doğal Gaz Kokusu Alınca Ne Yapılmalı? İlk 5 Dakika

Dr. Umut ELBİR
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı | Güvenlik Kültürü Uzmanı
Hazırlanma ve kaynak kontrol tarihi: 9 Ekim 2026

Doğal gaz kokusu alındığında ilk uygulanacak 5 güvenlik adımı

1. Elektrik düğmesine uzanmayın

Gaz kokusunu araştırmak için ışığı yakmak, davlumbazı çalıştırmak veya kombiyi kapatmaya uğraşmak yanlış bir başlangıçtır. Elektriksel anahtarlama sırasında oluşabilecek kıvılcım, ortamda yanıcı gaz birikmişse tutuşmaya neden olabilir.

Bu nedenle açık bir elektrikli cihazı düğmesinden kapatmayın; fişini de çekmeyin. Kapı zili, aspiratör, vantilatör ve gaz kokusu bulunan yerdeki elektrik sigortası veya şalterle işlem yapmayın. Kibrit, çakmak ve sigara kullanmayın. [1,3]

2. Gaz vanasını yalnızca güvenle ulaşabiliyorsanız kapatın

Yerini önceden bildiğiniz, kolayca erişebildiğiniz ve güvenle kullanabileceğiniz sayaç giriş vanasını kapatabilirsiniz. Ancak bunun için yoğun gaz kokusunun bulunduğu bir bölüme ilerlemeyin; bodruma, kapalı bir hacme veya güvenli çıkışınızdan uzak bir noktaya gitmeyin.

Vanayı bulamıyorsanız aramakla zaman kaybetmeyin. Gaz akışını kesme çabası, binadan çıkmanın önüne geçmemelidir. [1,4]

Burada sözü edilen işlem mekanik gaz vanasının kapatılmasıdır. Kombinin elektrik düğmesine basmak, reset yapmak veya fişini çekmek bu işlemle aynı değildir.

3. Havalandırmayı tahliyeyi geciktirmeden yapın

Yakınınızdaki dış pencereyi veya dışarıya açılan kapıyı güvenle ve hızla açabiliyorsanız doğal havalandırma sağlayın. Bunun için evin bütün odalarını dolaşmayın, gaz kokusunun yoğun olduğu bölümlere ilerlemeyin veya elektrikli havalandırma cihazlarını çalıştırmayın.

Yoğun gaz kokusu, belirgin gaz kaçış sesi veya kendinizi kötü hissetme gibi durumlarda önceliğiniz derhal uzaklaşmak olmalıdır. Pencere açmak, içeride beklemek veya kaçağın kaynağını araştırmak için gerekçe değildir. [1,3,4]

4. Evdekileri uyarın ve güvenli çıkışı kullanın

Evdekilere seslenerek durumu bildirin. Çocukları ve yardıma ihtiyaç duyan kişileri güvenli çıkışa yönlendirin. Eşya toplamakla, cihazları kontrol etmekle veya kokunun kaynağını bulmaya çalışmakla oyalanmayın.

• Asansöre binmeyin; güvenli merdiven çıkışını kullanın.
• Başkalarını uyarmak için elektrikli kapı ziline basmayın.
• Gaz kokusunun bulunduğu bölgeye yeniden girmeyin.
• Komşuları uyarırken kendinizi tehlikeye atmayın.
• İçeride kalan birine ulaşmak için tehlikeli ortama korunmasız girmeyin; kişinin konumunu acil müdahale ekiplerine bildirin.

Gaz kokusu merdiven boşluğunda da hissediliyorsa orada beklemeyin veya telefon görüşmesi yapmayın. Güvenli çıkışın bulunmadığı ya da tahliyenin mümkün olmadığı durumlarda kendinizi tehlikeye atacak bir güzergâhı kullanmak yerine yardım isteyin ve bulunduğunuz yeri acil ekiplere bildirin. [1,3]

5. Güvenli açık alandan 187’yi arayın

Aramayı daireden çıktıktan hemen sonra gaz kokusu bulunan merdiven boşluğunda yapmayın. Binadan ve gazın hissedildiği bölgeden uzak, güvenli bir açık alana geçin.

187 Doğal Gaz Acil Hattı görevlisine şu bilgileri aktarın:

• Adınız, soyadınız ve iletişim numaranız.
• Gaz kokusunun hissedildiği yerin açık adresi.
• Kokunun dairede, merdiven boşluğunda veya bina çevresinde hissedilip hissedilmediği.
• Biliniyorsa kokunun yoğunluğu ve olayın başladığı zaman.
• İçeride kalan veya yardıma ihtiyaç duyan kişi bulunup bulunmadığı.
• Gaz vanasının kapatılıp kapatılmadığına ilişkin kesin olarak bildiğiniz durum.

Bilmediğiniz bir bilgiyi tahmin ederek aktarmayın. Vananın kapalı olduğundan emin değilseniz bunu açıkça belirtin. Görevlinin yönlendirmelerini izleyin. [1,2]

187 ile 112 hangi durumlarda aranmalı?

187 Doğal Gaz Acil Hattı, doğal gaz kaçağı ve gaz kokusu şüphelerinin dağıtım şirketine bildirilmesi için kullanılır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu da acil doğal gaz ihbarlarının 187 numaralı hatta yapılması gerektiğini belirtir. [2]

112 Acil Çağrı Merkezi ise yangın, patlama, yaralanma, bayılma, solunum güçlüğü, zehirlenme şüphesi veya kurtarma gerektiren diğer acil durumlarda aranmalıdır. Böyle bir durumda sağlık ve kurtarma yardımını geciktirmeyin. Olay yerinde doğal gaz kaçağı şüphesi bulunduğunu da bildirin. [6]

Her iki hat için de arama, gaz kokusu bulunan ortamın dışında güvenli bir yerden yapılmalıdır.

Doğal gaz neden kokar?

Doğal gaz kendi hâlinde renksiz ve kokusuzdur. Dağıtım sırasında olası kaçakların insanlar tarafından fark edilmesini kolaylaştırmak amacıyla koku verici maddeler eklenir. Evlerde algılanan, çürük sarımsağı andıran karakteristik koku bu güvenlik uygulamasının sonucudur. [7,8]

Kokuyu “çok hafif” diye önemsememek veya kaynağını bulmak amacıyla mutfakta beklemek doğru değildir. Kokunun yoğunluğuna ilişkin kişisel değerlendirme, profesyonel kaçak kontrolünün yerini tutmaz.

Doğal gaz kaçağı ile karbonmonoksit aynı şey mi?

Hayır. Doğal gaz kaçağı, yanmamış doğal gazın tesisat veya cihazdan ortama çıkmasıdır. Yanıcı gazın ortamda birikmesi yangın ve patlama tehlikesi oluşturabilir.

Karbonmonoksit (CO) ise doğal gaz dâhil karbon içeren yakıtların yetersiz yanması sonucunda oluşabilen, renksiz, kokusuz ve zehirli bir gazdır. Bu nedenle evde doğal gaz kokusu bulunmaması, karbonmonoksit tehlikesi bulunmadığını göstermez. [5]

Karbonmonoksit zehirlenmesinin belirtileri arasında şunlar bulunabilir:

• Baş ağrısı,
• Baş dönmesi,
• Bulantı ve kusma,
• Olağan dışı halsizlik veya güçsüzlük,
• Bilinç bulanıklığı,
• Ağır durumlarda bilinç kaybı.

Bu belirtiler özgül değildir; başka sağlık sorunlarında da görülebilir. Ancak yakıtla çalışan cihazların bulunduğu bir evde özellikle birden fazla kişide benzer belirtiler ortaya çıkıyorsa karbonmonoksit maruziyeti olasılığı ciddiye alınmalıdır. [5]

Gaz kokusu azaldığında eve dönülebilir mi?

Yetkili ekipler güvenli olduğunu bildirmeden eve dönmeyin. Havalandırmayla kokunun azalması, gaz kaçağının giderildiği veya tesisatın güvenli hâle geldiği anlamına gelmez.

Gaz vanasını yeniden açmayın, ocağı yakarak kontrol yapmayın ve kombiyi yeniden çalıştırmayın. Gaz kaçağının nedeninin tespit edilmesi, gerekli onarım ve kontrollerin tamamlanması gerekir. [1,4]

Doğal gaz iç tesisatının onarım ve tadilatı ilgili mevzuat kapsamında sertifikalı firmalar tarafından yürütülmelidir. Gaz arzı güvenlik gerekçesiyle kesilmiş veya mühürlenmişse yeniden açma işlemi dağıtım şirketinin belirlediği usule göre yetkili kişilerce gerçekleştirilmelidir. [4]

Örnek senaryo: İyi niyetli bir refleks nasıl riske dönüşür?

Aşağıdaki örnek eğitim amacıyla oluşturulmuştur; yaşanmış bir olay iddiası değildir.

Akşam mutfağa giren bir kişi farklı bir koku hissediyor. İlk düşüncesi ışığı açıp kombiye bakmak, ardından davlumbazı çalıştırarak kokuyu uzaklaştırmak oluyor. Sorunu çözme niyetiyle yapılan bu hareketler, gaz bulunabilecek bir ortamda elektrikli donanımın devreye alınmasına neden olabilir.

Güvenli yaklaşım; elektrik düğmelerine dokunmamak, evdekileri uyarmak, güvenli tahliyeyi geciktirmeyen önlemleri almak ve gaz kokusu bulunmayan bir yerden profesyonel yardım istemektir.

Bu senaryonun gösterdiği davranışsal hata, kaynağı bilinmeyen bir tehlikeyi gündelik ev araçlarıyla araştırmaya çalışmaktır. Ancak güvenli davranış yalnızca kişisel dikkate bağlı olmamalıdır. Gaz vanalarının erişilebilir olması, tesisatın uygunluğu, havalandırma düzeni ve ev halkının acil durumda ne yapacağını önceden bilmesi de güvenliğin parçalarıdır. [1,3,7]

Gaz kokusu oluşmadan önce neleri hazırlamalısınız?

Doğal gaz güvenliği, yalnızca kaçak fark edildiğinde yapılacak işlemlerden ibaret değildir. Olası bir acil durum öncesinde alınan önlemler, tehlikeli ortamda karar vermek için harcanan zamanı ve gereksiz müdahaleleri azaltabilir.

• Gaz vanasının yerini öğrenin. Sayaç giriş vanasının nerede bulunduğunu ve güvenli şekilde nasıl kullanılacağını önceden öğrenin.
• Havalandırma menfezlerini kapatmayın. Menfezlerin önünü perde, bant, mobilya veya diğer malzemelerle engellemeyin.
• Cihaz bakımını ihmal etmeyin. Kombi, şofben ve diğer yakıcı cihazların bakımını üretici talimatlarına uygun olarak yetkili servise yaptırın.
• Tesisata yetkisiz müdahaleyi önleyin. Gaz tesisatındaki değişiklik ve onarımları ilgili dağıtım şirketinin kurallarına uygun, sertifikalı firmalara yaptırın.
• Aile tahliye planı oluşturun. Ev halkıyla güvenli çıkışı ve dışarıda buluşulacak yeri önceden belirleyin.
• Acil numaraları öğretin. 187 ve 112’nin hangi durumlarda aranacağını çocuklara yaşlarına uygun biçimde açıklayın.

Güvenlik kültürü açısından bu hazırlıkların temel değeri, olay sırasında karar yükünü azaltmasıdır. İnsanların vana aramak, telefon numarası hatırlamak veya birbirini bulmak için tehlikeli ortamda daha uzun süre kalmasını önlemek hedeflenir. [1,7]

Sık sorulan sorular

Doğal gaz kokusunda şalteri indirmeli miyim?

Hayır. Gaz kokusunun bulunduğu yerde elektrik şalteriyle veya sigortayla işlem yapmayın. Elektriği açıp kapatmaya çalışmak yerine güvenli tahliyeye öncelik verin. [1,3]

Kombiden gaz kokusu geliyorsa reset atabilir miyim?

Hayır. Kombinin reset düğmesini veya elektrik bağlantısını kullanmayın. Cihazı denemeye çalışmadan gaz kokusu için belirtilen güvenlik adımlarını uygulayın. [3,4]

Gaz vanasını kapatamıyorsam içeride kalmalı mıyım?

Hayır. Ulaşamadığınız vanayı bulmak veya kapatmak için tahliyeyi ertelemeyin. Gaz kokusu bulunmayan güvenli bir yerden 187 Doğal Gaz Acil Hattı’nı arayarak durumu bildirin. [1]

Telefonla 187’yi mutfaktan arayabilir miyim?

Hayır. Gaz dağıtım kuruluşlarının güvenlik talimatları, gaz kokusu bulunan ortamda telefon kullanılmamasını belirtir. Binadan ve gaz kokusunun hissedildiği bölgeden uzaklaşarak güvenli bir yerden arama yapın. [1,3]

Pencereler açılınca gaz tehlikesi biter mi?

Hayır. Doğal havalandırma gazın ortamdan uzaklaşmasına yardımcı olabilir; ancak kaçağın nedenini ortadan kaldırmaz. Yeniden giriş ve gaz kullanımına başlama kararı yetkili ekiplerin güvenlik değerlendirmesine göre verilmelidir. [1,4]

Aile içinde paylaşılacak kısa hatırlatma

Kaynakça

1. Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği (GAZBİR) — 187 Doğal Gaz Acil; konut ve bina içinde gaz kokusu durumunda uygulanacak güvenlik önlemleri. Kaynağa erişim.
2. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) — Doğal Gaz Piyasası; acil durum ihbarları ve 187 hattına ilişkin bilgilendirme. Kaynağa erişim.
3. UDAŞ — Evinizde Doğalgaz Kokusu Duyduğunuzda Neler Yapmalısınız? Elektrikli cihazların kullanılmaması, havalandırma, tahliye ve 187 üzerinden ihbar konulu güvenlik talimatları. Kaynağa erişim.
4. Aksa Doğalgaz — İç Tesisat: Sıkça Sorulan Sorular; gaz kokusu, sertifikalı tesisat firmaları, bakım, onarım ve yeniden gaz açma uygulamaları. Kaynağa erişim.
5. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Carbon Monoxide Poisoning Basics; karbonmonoksitin özellikleri, kaynakları, belirtileri ve korunma yaklaşımı. Kaynağa erişim.
6. T.C. İçişleri Bakanlığı — 112 Acil Çağrı Merkezi; sağlık, yangın ve kurtarma gerektiren acil durumlarda çağrı hizmetleri. Kaynağa erişim.
7. Aksa Doğalgaz — Güvenli Doğal Gaz; menfezler, tesisat güvenliği, sertifikalı firmalar ve güvenli kullanım ilkeleri. Kaynağa erişim.
8. Türk Kızılay — Gaz Kaçağı Durumunda Ne Yapmalıyız? Doğal gazın kokulandırılması ve gaz kaçağında uygulanacak temel güvenlik önlemleri. Kaynağa erişim.