Kamu kurumlarında iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesine ilişkin uzun yıllar ertelenen yükümlülükler 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Ancak bu tarih, kamuda iş sağlığı ve güvenliğinin başladığı tarih değildir. Risk değerlendirmesi, çalışan eğitimi, acil durumlar, iş kazalarının kayıt ve bildirimi ve diğer birçok İSG yükümlülüğü kamu işyerlerinde daha önce de uygulanmaktaydı.
İSG profesyoneli görevlendirme yükümlülüğünün başlamasıyla birlikte kamu kurumlarının yalnızca “bir OSGB ile anlaşması” yeterli değildir. Önce işyerleri, SGK sicilleri, NACE kodları, tehlike sınıfları ve çalışan sayıları doğru belirlenmeli; ardından ihtiyaç duyulan uzman ve hekim süreleri hesaplanmalıdır.
İşyeri envanteri → SGK sicili ve NACE → Tehlike sınıfı → Çalışan sayısı → Uzman/hekim süreleri → Kurum içi kapasite → Hizmet modeli → Yaklaşık maliyet → Teknik şartname → Satın alma → Sözleşme → İSG-KATİP → Hizmet kontrolü
Kamu kurumlarında iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi zorunlu mu?
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun ertelenmiş iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri hükümleri, kamu işyerleri açısından 1 Ocak 2025 itibarıyla uygulanmaya başlamıştır.
Ancak “Kamuda İSG 2025 yılında başladı” ifadesi doğru değildir.
Kamu kurumlarında daha önce de;
- risk değerlendirmesi,
- acil durum planları,
- çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimi,
- iş kazalarının kayıt ve bildirimi,
- çalışan temsilciliği,
- İSG kurulları ve diğer ilgili yükümlülükler
6331 sayılı Kanun kapsamında yürütülmekteydi.
Kamu işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğüne ilişkin ertelenmiş hükümler 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
İlk adım: Kamu kurumunun işyeri envanteri çıkarılmalıdır
İSG hizmetinin doğru planlanabilmesi için önce kurumun kaç farklı işyerinin bulunduğunun belirlenmesi gerekir.
Kamu kurumlarında sık yapılan hatalardan biri, kurumun toplam personelini tek işyeri ve tek tehlike sınıfı üzerinden değerlendirmektir.
Oysa örneğin bir üniversitede;
- rektörlük binası,
- laboratuvarlar,
- teknik bakım atölyeleri,
- sağlık uygulama merkezleri,
- depolar
farklı SGK sicillerine ve farklı tehlike sınıflarına sahip olabilir.
Benzer şekilde bir belediyenin idari binasıyla asfalt tesisi, araç bakım atölyesi veya kanalizasyon birimi aynı risk sınıfında değerlendirilemez.
Her işyeri için hangi bilgiler toplanmalıdır?
- İşyeri adı
- Açık adres
- SGK işyeri sicil numarası
- NACE kodu
- Tehlike sınıfı
- Çalışan sayısı
- Vardiya sistemi
- Temel faaliyetler
- Alt işverenler
- Mevcut iş güvenliği uzmanı
- Mevcut işyeri hekimi
- İşyerine özgü kritik riskler
Bu envanter, sonraki satın alma ve teknik şartname sürecinin temel veri setidir.
NACE kodu ve tehlike sınıfı neden önemlidir?
İşyeri tehlike sınıfının belirlenmesinde yürütülen esas faaliyet ve buna karşılık gelen NACE kodu önem taşır.
Tehlike sınıfı yalnızca risk değerlendirmesini değil;
- gerekli uzmanlık sınıfını,
- iş güvenliği uzmanının çalışma süresini,
- işyeri hekiminin çalışma süresini,
- bazı diğer İSG yükümlülüklerini,
- dolayısıyla hizmet alım maliyetini
doğrudan etkiler.
Çalışan sayısı nasıl belirlenmelidir?
İSG profesyonellerinin çalışma sürelerinin hesabında çalışan sayısı temel değişkenlerden biridir.
Bu nedenle tahmini rakamlar yerine güncel personel kayıtları esas alınmalıdır.
Kamu kurumlarında memur, sürekli işçi, sözleşmeli personel ve diğer çalışan statülerinin birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.
Ancak 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamında öğrenci statüsünde bulunan çırak ve stajyerler, İSG profesyonellerinin zorunlu çalışma sürelerinin hesabında toplam çalışan sayısına dahil edilmez.
İş güvenliği uzmanı çalışma süresi nasıl hesaplanır?
İş güvenliği uzmanlarının aylık asgari çalışma süreleri çalışan başına;
| Tehlike sınıfı | Çalışan başına aylık süre |
|---|---|
| Az tehlikeli | 10 dakika |
| Tehlikeli | 20 dakika |
| Çok tehlikeli | 40 dakika |
olarak hesaplanır.
Formül:
Çalışan sayısı × çalışan başına aylık dakika = aylık asgari uzman süresi
Örnek: 300 çalışan
| Tehlike sınıfı | Hesaplama | Aylık süre |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | 300 × 10 | 50 saat |
| Tehlikeli | 300 × 20 | 100 saat |
| Çok tehlikeli | 300 × 40 | 200 saat |
İşyeri hekimi çalışma süresi nasıl hesaplanır?
| Tehlike sınıfı | Çalışan başına aylık süre |
|---|---|
| Az tehlikeli | 5 dakika |
| Tehlikeli | 10 dakika |
| Çok tehlikeli | 15 dakika |
Örneğin 300 çalışan için aylık asgari işyeri hekimi süresi;
- az tehlikelide 25 saat,
- tehlikelide 50 saat,
- çok tehlikelide 75 saat
olacaktır.
Diğer sağlık personeli her kamu işyerinde zorunlu mu?
Hayır.
Diğer sağlık personeli görevlendirilmesi her kamu işyerinde otomatik olarak gerekli değildir.
Güncel Bakanlık açıklamasına göre diğer sağlık personeli esas olarak 10 ve daha fazla çalışanı bulunan çok tehlikeli işyerleri açısından değerlendirilir. Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunlu değildir.
Bu nedenle hazır bir OSGB şartnamesindeki “diğer sağlık personeli” kalemi ihtiyaç analizi yapılmadan doğrudan kamu kurumunun şartnamesine aktarılmamalıdır.
Kamu kurumu İSG hizmetini nasıl sağlayabilir?
Kamu kurumunun tek seçeneği OSGB değildir.
1. Kurumun kendi personelinden görevlendirme
Kurum bünyesinde gerekli belgeye sahip iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi varsa öncelikle bu kapasite değerlendirilebilir.
Ancak yalnızca belge sahibi olmak yeterli değildir.
Şunlar kontrol edilmelidir:
- Belge geçerli mi?
- Uzmanlık sınıfı işyerinin tehlike sınıfına uygun mu?
- Başka görevlendirmeleri bulunuyor mu?
- Kullanılabilir çalışma süresi yeterli mi?
- Asli göreviyle birlikte hizmet sürdürülebilir mi?
- İSG-KATİP görevlendirmesi yapılabiliyor mu?
2. Başka kamu kurumundaki profesyonelin görevlendirilmesi
6331 sayılı Kanun, gerekli belgeye sahip kamu personelinin belirli şartlar altında başka kamu kurum ve kuruluşlarında da görevlendirilebilmesine imkân vermektedir.
Bu modelde personelin muvafakati, yetkili makam onayı, çalışma süresi kapasitesi ve ilgili kamu personel mevzuatı birlikte değerlendirilmelidir.
3. Yetkili diğer hizmet modelleri
Mevzuat çerçevesinde Sağlık Bakanlığına bağlı Çalışan Sağlığı Merkezleri gibi yetkili hizmet modelleri de kurumun durumuna göre değerlendirilebilir.
4. OSGB’den hizmet alınması
Kurum içindeki veya diğer yasal yöntemlerle karşılanabilen kapasite yeterli değilse Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinden hizmet alınabilir.
Önce kurum içi kapasite, sonra dış hizmet ihtiyacı
Kurumun toplam uzman ihtiyacının aylık 100 saat olduğunu düşünelim.
Uygun belge sınıfına sahip kurum personelinin mevzuata uygun olarak 40 saatlik kısmı karşılayabildiği durumda, dış hizmet ihtiyacının otomatik olarak 100 saat kabul edilmesi yerine kalan ihtiyacın ayrıca değerlendirilmesi mümkündür.
Ancak karma modeller oluşturulurken;
- çalışma süreleri,
- belge sınıfı,
- asli görev,
- kamu personel mevzuatı,
- İSG-KATİP görevlendirmeleri
birlikte ele alınmalıdır.
Hizmet ihtiyacı teknik şartnameden önce sayısallaştırılmalıdır
| İşyeri | Tehlike sınıfı | Çalışan | Uzman | Hekim |
|---|---|---|---|---|
| Merkez bina | Az tehlikeli | 400 | 66,7 saat/ay | 33,3 saat/ay |
| Teknik atölye | Tehlikeli | 100 | 33,3 saat/ay | 16,7 saat/ay |
| Ağır bakım | Çok tehlikeli | 60 | 40 saat/ay | 15 saat/ay |
Bu tür bir tablo yaklaşık maliyet, teknik şartname ve sözleşmenin ortak temelini oluşturur.
Kamu kurumlarında İSG hizmet alımında yaklaşık maliyet
Dışarıdan hizmet satın alınmasına karar verildiğinde önce alınacak hizmet miktarı açıkça belirlenmelidir.
Örneğin yıllık ihtiyaç;
- 800 saat C sınıfı uzman,
- 400 saat B sınıfı uzman,
- 200 saat A sınıfı uzman,
- 600 saat işyeri hekimi,
- gerekiyorsa mevzuata uygun diğer sağlık personeli
olarak hesaplanmışsa piyasa araştırmasında da karşılaştırılabilir kapsam kullanılmalıdır.
Önce ihtiyaç → sonra hizmet miktarı → sonra yaklaşık maliyet → sonra bütçe.
Önce bütçe belirleyip hizmet kapsamını bütçeye uydurmak teknik açıdan doğru yaklaşım değildir.
Sağlık tetkikleri OSGB paketine otomatik eklenmeli mi?
Hayır. İşyeri hekimliği hizmeti ile tıbbi tetkikler aynı şey değildir.
Odyometri, akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi veya laboratuvar tetkikleri gibi uygulamalar işyerindeki risk ve çalışan maruziyetleri dikkate alınarak sağlık gözetimi kapsamında değerlendirilmelidir.
“Her çalışana her yıl bütün tetkikler” şeklindeki standart paket yaklaşımı her işyeri için bilimsel veya ekonomik açıdan doğru değildir.
OSGB hizmeti hangi satın alma yöntemiyle alınabilir?
Satın alma yöntemi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, güncel ikincil mevzuat, yaklaşık maliyet ve alımın özellikleri dikkate alınarak belirlenmelidir.
Açık ihale
Kapsamı öngörülebilen ve piyasada rekabet bulunan İSG hizmetlerinde açık ihale kullanılabilecek yöntemler arasındadır.
İhaleye katılacak firmaların;
- hangi işyerlerinde,
- kaç çalışana,
- hangi tehlike sınıfında,
- hangi uzmanlık sınıfıyla,
- ne kadar süreyle
hizmet vereceğini açık biçimde görebilmesi gerekir.
Pazarlık usulü
Pazarlık usulü her İSG hizmet alımında kullanılabilecek genel bir yöntem değildir. 4734 sayılı Kanunda öngörülen şartların somut olayda oluşması gerekir.
Öngörülebilir ve uzun süredir mevcut bir İSG hizmet ihtiyacının yalnızca zamanında planlanmamış olması, tek başına her durumda öngörülemeyen aciliyet anlamına gelmez.
Doğrudan temin
4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesindeki şartların oluşması hâlinde doğrudan temin kullanılabilir.
Parasal limitler yıllık olarak güncellendiği için işlem tarihinde yürürlükte olan KİK düzenlemeleri kontrol edilmelidir.
Ayrıca yıllık ve öngörülebilir tek bir hizmet ihtiyacının yalnızca doğrudan temin limitinin altında kalmak amacıyla yapay biçimde bölünmesi hukuki risk doğurabilir.
2026 yılında EKAP süreci
Kamu alımlarında elektronik süreçlerin kapsamı önemli ölçüde genişlemiştir.
2026 itibarıyla ihale ve satın alma işlemlerinde, işlem türüne göre EKAP üzerinde yürütülmesi gereken veya yürütülebilen işlemler bulunmaktadır.
Doğrudan teminlerde de elektronik fiyat teklifi alma, duyuru, davet ve sonuç bildirimine ilişkin EKAP uygulamaları bulunmaktadır. KİK ayrıca Temmuz 2026’da yenilenmiş doğrudan temin uygulamasını pilot idarelerin kullanımına açmıştır.
Bu nedenle geçmiş yıllardaki tamamen kâğıt ağırlıklı prosedürlerin aynen uygulanması yerine, işlem tarihinde geçerli EKAP ve KİK düzenlemeleri kontrol edilmelidir.
İSG teknik şartnamesinde neler bulunmalıdır?
İyi teknik şartname mevzuatı sayfalarca tekrar eden belge değildir. Kurumun gerçek ihtiyacını ölçülebilir şekilde tarif eder.
Her işyeri için mümkün olduğunca;
- adres,
- SGK sicili,
- tehlike sınıfı,
- çalışan sayısı,
- istenen uzmanlık sınıfı,
- aylık uzman süresi,
- aylık hekim süresi,
- varsa diğer sağlık personeli ihtiyacı,
- hizmet süresi,
- saha ziyaret noktaları
açıkça tanımlanmalıdır.
Saha çalışması şartnamede görünür olmalıdır
İSG hizmeti yalnızca masa başından yürütülemez.
İş güvenliği uzmanının işyerindeki faaliyetleri ve riskli alanları yerinde görmesi gerekir.
Özellikle çok sayıda bina, kampüs, atölye veya ilçeye yayılmış kurumlarda hizmet noktalarının tamamı şartnamede belirtilmelidir.
Risk değerlendirmesi OSGB’ye devredilmiş bir dosya işi değildir
Risk değerlendirmesi işveren sorumluluğunda yürütülen katılımcı bir süreçtir. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bu sürece kendi görev alanları kapsamında katkı sağlar.
Çalışan eğitimleri ölçülebilir olmalıdır
Şartnamede yalnızca “İSG eğitimi verilecektir” yazılması yeterli değildir.
Çalışan sayısı, tehlike sınıfı, vardiyalar, lokasyonlar ve meslek grupları dikkate alınmalıdır.
Eğitim kayıtlarında en az;
- kimlerin katıldığı,
- eğitim tarihi,
- süre,
- eğitimi veren kişi,
- katılım kayıtları
izlenebilir olmalıdır.
OSGB’ye bütün İSG sorumluluğu devredilebilir mi?
Hayır.
Teknik şartname veya sözleşmeye “İSG ile ilgili bütün sorumluluk OSGB’ye aittir” şeklinde hüküm yazılması, işverenin 6331 sayılı Kanundan doğan yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
OSGB’nin ve görevlendirdiği profesyonellerin kendi hizmetlerinden doğan sorumlulukları bulunur. Ancak kurumun;
- organizasyonu kurma,
- riskleri değerlendirme,
- önlem alma,
- gerekli kaynakları sağlama,
- çalışanların sağlık ve güvenliğini koruma,
- mevzuata uygun olarak bildirilen tedbirleri değerlendirme ve uygulama
yükümlülüğü devam eder.
OSGB yetkisi ve profesyonel belgeleri kontrol edilmelidir
Hizmet alınacak OSGB’nin Bakanlık tarafından geçerli şekilde yetkilendirilmiş olması gerekir.
Ayrıca kurumda fiilen görevlendirilecek;
- iş güvenliği uzmanının,
- işyeri hekiminin,
- gerektiğinde diğer sağlık personelinin
belgeleri ve görevlendirme şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
İhale sırasında firmanın çok sayıda uzman çalıştırıyor olması yeterli değildir. Kurum için fiilen kimin görevlendirildiği önemlidir.
Satın alma sözleşmesi ile İSG-KATİP aynı şey değildir
Kamu ihale veya satın alma mevzuatına göre OSGB ile sözleşme imzalanması, uzman ve işyeri hekiminin İSG mevzuatı açısından otomatik olarak görevlendirildiği anlamına gelmez.
1. Kamu kurumunun OSGB ile yaptığı satın alma/hizmet sözleşmesi
2. İSG profesyonellerinin ilgili işyerinde İSG-KATİP üzerinden görevlendirilmesi
İSG-KATİP’te en az;
- uzman adı,
- uzmanlık sınıfı,
- işyeri hekimi,
- çalışma süresi,
- başlangıç tarihi,
- görevlendirmenin aktif durumu
kontrol edilmelidir.
İhale bittikten sonra asıl İSG hizmeti başlar
Satın alma işleminin tamamlanması kurumun İSG yükümlülüğünün tamamlandığı anlamına gelmez.
Kurum düzenli olarak şu soruları sormalıdır:
- Uzman gerçekten işyerine geldi mi?
- İşyeri hekimi hizmet verdi mi?
- Zorunlu süreler tamamlandı mı?
- Saha incelemeleri yapıldı mı?
- Uygunsuzluklar yazılı bildirildi mi?
- Eğitimler yapıldı mı?
- Sağlık gözetimi yürütüldü mü?
- İSG kuruluna katılım sağlandı mı?
- İş kazaları incelendi mi?
- Tespit edilen risklerin ne kadarı giderildi?
Aylık İSG hizmet kontrol formunda neler bulunabilir?
- Uzmanın adı
- İşyeri hekiminin adı
- İSG-KATİP durumu
- Aylık zorunlu süre
- Gerçekleşen süre
- Saha ziyaret tarihleri
- Eğitimler
- İSG kurul toplantıları
- Risk değerlendirmesi çalışmaları
- Sağlık gözetimi
- İş kazası incelemeleri
- Tespit edilen uygunsuzluklar
- Tamamlanan düzeltici faaliyetler
- Açık faaliyetler
Bu tür bir kayıt sistemi hizmet kabulünü ve denetlenebilirliği güçlendirir.
İlk 30 günde ne yapılmalıdır?
Yeni bir OSGB’nin göreve başladığı ilk ay yalnızca rutin belge üretimiyle geçirilmemelidir.
İlk 30 gün içerisinde mümkün olduğunca;
- tüm işyerleri ziyaret edilmeli,
- yüksek riskli alanlar belirlenmeli,
- mevcut risk değerlendirmeleri gözden geçirilmeli,
- acil durum planları kontrol edilmeli,
- eğitim eksikleri çıkarılmalı,
- sağlık gözetimi sistemi incelenmeli,
- İSG kurulları kontrol edilmeli,
- onaylı defter sistemi değerlendirilmeli
ve ardından yönetime önceliklendirilmiş bir İSG eylem planı sunulmalıdır.
OSGB performansı nasıl ölçülmelidir?
OSGB’nin performansı yalnızca “aylık kaç saat geldi?” sorusuyla ölçülmemelidir.
Asgari süreye uyum elbette önemlidir. Ancak hizmetin gerçek çıktısını görmek için;
- yüksek risklerin kapanma oranı,
- İSG kurul kararlarının uygulanması,
- eğitime katılım,
- risk değerlendirmelerinin güncelliği,
- ramak kala bildirimleri,
- iş kazası incelemelerinin tamamlanma süresi,
- periyodik kontrol eksikliklerinin giderilmesi,
- tatbikatların gerçekleştirilmesi,
- sağlık gözetiminin kapsamı
gibi göstergeler izlenebilir.
Kamu kurumlarında en sık yapılan İSG hizmet alım hataları
Bütün kurumu tek tehlike sınıfı kabul etmek
Farklı SGK sicilleri ve faaliyetler ayrı değerlendirilmelidir.
Çalışan sayısını tahmini kullanmak
Hizmet süreleri gerçek çalışan verilerine dayanmalıdır.
Önce bütçe belirleyip hizmeti bütçeye uydurmak
Önce gerçek ihtiyaç hesaplanmalıdır.
OSGB seçimini yalnızca en düşük fiyat üzerinden yapmak
Hizmetin fiilen uygulanabilirliği ve teknik yeterlilik de önemlidir.
OSGB yetkisini kontrol etmemek
Hizmet sunucusunun güncel yetki durumu kontrol edilmelidir.
İSG-KATİP görevlendirmesini unutmak
Satın alma sözleşmesi görevlendirmenin yerine geçmez.
Bazı hizmet noktalarını şartname dışında bırakmak
Kurumun tüm işyerleri başlangıçta envantere alınmalıdır.
Yıllık ihtiyacı yapay şekilde bölmek
Yalnızca doğrudan temin limitinin altında kalma amacı taşıyan bölünmeler kamu ihale mevzuatı açısından risklidir.
Başka kurumun şartnamesini kopyalamak
Bir hastane, belediye, üniversite veya bakanlığın risk yapısı aynı değildir.
İSG’yi evrak üretimine indirgemek
İSG hizmetinin amacı dosya oluşturmak değil, çalışanların maruz kaldığı riskleri azaltmaktır.
Örnek kamu kurumu İSG hizmet süresi hesabı
| İşyeri | Çalışan | Sınıf | Uzman | Hekim |
|---|---|---|---|---|
| Merkez Hizmet Binası | 500 | Az tehlikeli | 83,3 saat | 41,7 saat |
| Teknik Bakım Atölyesi | 80 | Tehlikeli | 26,7 saat | 13,3 saat |
| Ağır Teknik İşletme | 40 | Çok tehlikeli | 26,7 saat | 10 saat |
Toplam aylık ihtiyaç yaklaşık 136,7 saat iş güvenliği uzmanı ve 65 saat işyeri hekimi hizmetidir.
Ancak toplam saat tek başına yeterli değildir. Her işyerinde görevlendirilecek uzmanın belge sınıfının o işyerinin tehlike sınıfına uygun olması gerekir.
Kamu kurumu için adım adım İSG hizmet alım süreci
- İSG koordinasyonundan sorumlu birim belirlenir.
- Tüm işyerleri listelenir.
- SGK sicilleri kontrol edilir.
- NACE kodları doğrulanır.
- Tehlike sınıfları belirlenir.
- Çalışan sayıları çıkarılır.
- Kurum içindeki belgeli profesyoneller belirlenir.
- Kurum içi kullanılabilir kapasite hesaplanır.
- Diğer yasal hizmet modelleri değerlendirilir.
- Dışarıdan alınacak gerçek hizmet miktarı belirlenir.
- Uzman ve hekim süreleri hesaplanır.
- Gerekiyorsa diğer sağlık personeli ihtiyacı belirlenir.
- Yaklaşık maliyet hazırlanır.
- Bütçe ve ödenek kontrol edilir.
- Uygun satın alma yöntemi belirlenir.
- Teknik şartname hazırlanır.
- İdari dokümanlar oluşturulur.
- Güncel EKAP/KİK süreci uygulanır.
- OSGB yetkisi ve yeterlik belgeleri kontrol edilir.
- Sözleşme imzalanır.
- İSG-KATİP görevlendirmeleri yapılır.
- Hizmet başlangıç toplantısı gerçekleştirilir.
- İlk saha değerlendirmeleri yapılır.
- Öncelikli İSG eylem planı hazırlanır.
- Aylık hizmet kontrol ve performans sistemi işletilir.
Kamu kurumları için kontrol listesi
- ☐ Bütün işyerleri belirlendi.
- ☐ SGK sicilleri kontrol edildi.
- ☐ NACE kodları doğrulandı.
- ☐ Tehlike sınıfları belirlendi.
- ☐ Çalışan sayıları güncel.
- ☐ Kurum içindeki belgeli uzmanlar araştırıldı.
- ☐ Görevlendirilebilir işyeri hekimleri değerlendirildi.
- ☐ Başka kamu kurumundan görevlendirme seçeneği incelendi.
- ☐ Diğer yasal hizmet modelleri değerlendirildi.
- ☐ Dışarıdan alınacak gerçek hizmet miktarı hesaplandı.
- ☐ Uzman süreleri doğru hesaplandı.
- ☐ Hekim süreleri doğru hesaplandı.
- ☐ Diğer sağlık personeli ihtiyacı kontrol edildi.
- ☐ Yaklaşık maliyet hazırlandı.
- ☐ Ödenek kontrol edildi.
- ☐ Satın alma yöntemi güncel mevzuata göre belirlendi.
- ☐ Teknik şartname kuruma özgü hazırlandı.
- ☐ Bütün hizmet noktaları şartnamede bulunuyor.
- ☐ OSGB yetkisi kontrol edildi.
- ☐ Uzman ve hekim belgeleri doğrulandı.
- ☐ İSG-KATİP görevlendirmeleri tamamlandı.
- ☐ Onaylı defter sistemi kuruldu.
- ☐ Risk değerlendirmeleri güncel.
- ☐ Eğitim planı oluşturuldu.
- ☐ Sağlık gözetimi planlandı.
- ☐ Acil durum planları güncel.
- ☐ İSG kurulu yükümlülükleri kontrol edildi.
- ☐ Aylık hizmet kontrol sistemi kuruldu.
- ☐ Düzeltici faaliyet takip sistemi oluşturuldu.
Kamu kurumlarında asıl risk: Yanlış ihtiyacı satın almak
Kamu kurumlarında tartışma çoğu zaman hangi satın alma yönteminin kullanılacağı üzerinde yoğunlaşır.
Oysa İSG açısından daha temel risk, yanlış hizmetin satın alınmasıdır.
Bir kurum kamu ihale mevzuatı bakımından kusursuz bir süreç yürütebilir. Ancak;
- çalışan sayısı yanlışsa,
- NACE kodu hatalıysa,
- tehlike sınıfı yanlışsa,
- bazı işyerleri unutulmuşsa,
- hizmet süresi eksik hesaplanmışsa,
- uzmanın belge sınıfı uygun değilse,
- İSG-KATİP görevlendirmesi yapılmamışsa
İSG yükümlülüğü yine eksik yerine getirilmiş olabilir.
İSG teknik birimi neyin alınacağını, satın alma birimi ise nasıl alınacağını doğru belirlemelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kamu kurumlarında iş güvenliği uzmanı zorunlu mu?
Evet. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki kamu işyerlerinde ilgili görevlendirme yükümlülüğü 1 Ocak 2025 itibarıyla uygulanmaktadır.
Kamu kurumlarında işyeri hekimi zorunlu mu?
Evet. Kanun kapsamındaki kamu işyerlerinde işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü bulunmaktadır. Çalışma süresi işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre hesaplanır.
Kamu kurumu mutlaka OSGB ile anlaşmak zorunda mı?
Hayır. Kurum bünyesindeki uygun profesyoneller, mevzuatın izin verdiği başka kamu personeli görevlendirmeleri veya diğer yetkili hizmet modelleri de değerlendirilebilir.
Başka kamu kurumundaki uzman görevlendirilebilir mi?
Mevzuatta öngörülen şartlar, personelin muvafakati ve gerekli idari onaylar sağlandığında mümkün olabilir.
OSGB hizmeti doğrudan teminle alınabilir mi?
4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesindeki şartların oluşması hâlinde mümkündür. Ancak doğrudan temin bir ihale usulü değildir ve güncel parasal limitler işlem tarihinde kontrol edilmelidir.
İhale yapıldıktan sonra İSG-KATİP gerekir mi?
Evet. Kamu satın alma sözleşmesi İSG-KATİP görevlendirmesinin yerine geçmez.
OSGB’den hizmet alındığında kurumun sorumluluğu biter mi?
Hayır. OSGB ve İSG profesyonelleri hizmet sunar; çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamaya ilişkin işveren yükümlülüğü devam eder.
Kamu kurumlarında İSG hizmet alımının doğru formülü
İSG hizmet alımının başarısı ihale dosyasının tamamlanmasıyla değil, çalışanların maruz kaldığı risklerin gerçekten azaltılmasıyla ölçülmelidir.
Kamu kurumu iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi hizmetini dışarıdan satın alabilir; ancak çalışanlarının sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğünü bütünüyle satın alma sözleşmesinin karşı tarafına devredemez.
Kaynaklar
- 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Sıkça Sorulan Sorular
- T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – Kamuda İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
- İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
- İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği
- 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu
- Kamu İhale Kurumu ve Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) güncel düzenleme ve duyuruları
Mevzuat notu: İçerik Ağustos 2026 itibarıyla erişilebilen resmî kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır. Kamu ihale mevzuatındaki parasal limitler, elektronik satın alma uygulamaları ve EKAP süreçleri değişebildiğinden somut alım yapılırken işlem tarihinde yürürlükte bulunan KİK düzenlemeleri ayrıca kontrol edilmelidir.