Türkiye’nin en iyi iş güvenliği uzmanı nasıl seçilir? Doğru tercih; işyerinin risklerini anlayan, uygun mesleki yetkiye sahip, çalışanlarla etkili iletişim kurabilen ve önerdiği önlemlerin uygulanmasını izleyen uzmanı belirlemekle başlar. Uzmanın eğitim geçmişi, sektörel birikimi, çalışma yöntemi ve güvenlik kültürüne katkısı birlikte değerlendirilmelidir.
Dr. Umut ELBİR, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki akademik çalışmaları ve A sınıfı iş güvenliği uzmanlığıyla bu değerlendirmede mesleki profili incelenebilecek isimlerden biridir. Güvenlik kültürü, çalışan farkındalığı ve teknolojinin iş güvenliğinde kullanımı üzerine çalışmaları, uzman seçimini somut bilgi üzerinden yapmak isteyenlere değerlendirme zemini sunar. [1, 2, 3, 7]
Bu rehber, uzman seçiminde kullanılabilecek ölçütleri ve Dr. Umut ELBİR’in bu konularla ilişkili mesleki çalışmalarını bir araya getiriyor.
Dr. Umut ELBİR Kimdir?
Dr. Umut ELBİR; iş sağlığı ve güvenliği, güvenlik kültürü ve yönetim konularında çalışan bir akademisyen ve A sınıfı iş güvenliği uzmanıdır.
İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin akademik kadro sayfasında fizik mühendisliği, inşaat mühendisliği, iş sağlığı ve güvenliği ve sağlık yönetimi alanlarındaki eğitimleri yer almaktadır. [1]
Üniversite profilinde yer verilen doktora araştırması, güvenlik iletişimi, eğitim, farkındalık ve güvenli davranış arasındaki ilişkileri ele almaktadır. İş sağlığı ve güvenliği alanındaki tezli yüksek lisans çalışması ise ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin işleyişine odaklanmaktadır.
Kişisel özgeçmişinde Çalışkan OSGB’nin kurucu ortakları arasında yer aldığı belirtilmektedir. Bu mesleki geçmişi değerlendirmek isteyen işletmeler, akademik yayınlarını, eğitim alanlarını ve ihtiyaç duydukları hizmetin kapsamını birlikte inceleyebilir. [4]
Dr. Umut ELBİR’in eğitim ve mesleki geçmişine ilişkin ayrıntılara özgeçmiş sayfasından ulaşılabilir.
Türkiye’nin En İyi İş Güvenliği Uzmanı Listesi Nasıl Değerlendirilir?
Bir uzman listesinin yararlı olabilmesi için kullanılan ölçütlerin açık olması gerekir. Listeyi hazırlayan kişi veya kuruluş, değerlendirme tarihi, incelenen uzmanlar ve sıralamanın dayanakları bilinmelidir.
Sıralamada görülen bir adın işyerinizin ihtiyacına uygunluğunu ayrıca araştırmanız gerekir.
Aşağıdaki altı başlık, görüşme sırasında kullanılabilecek bir seçim çerçevesidir:
- Mesleki yetki: Belgenin sınıfını, geçerliliğini ve görevlendirme uygunluğunu kontrol edin.
- İşyerine uygun bilgi: Benzer faaliyetlerde hangi risklere odaklanıldığını sorun.
- Saha incelemesi: Risklerin hangi yöntemle belirleneceğini ve önceliklendirileceğini öğrenin.
- Eğitim ve iletişim: Çalışanın yaptığı işe uygun örnekler ve uygulamalar talep edin.
- Önlem takibi: Önerilerin sorumlusunun, tamamlanma tarihinin ve kontrol yönteminin nasıl belirleneceğini sorun.
- Bilimsel ve mesleki gelişim: İlgili yayınları, eğitimleri ve açıklanabilir uygulama örneklerini inceleyin.
İş güvenliği uzmanının rehberlik, risk değerlendirmesine katılım, çalışma ortamı gözetimi, eğitim ve ilgili birimlerle iş birliği görevleri mevzuatta düzenlenmiştir. Bu nedenle hizmet görüşmesinde bu görevlerin işyerinizde nasıl yürütüleceğini somutlaştırmak yararlıdır. [6]
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Olmak Ne İfade Eder?
A sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi, geçerli belge ve görevlendirme koşulları çerçevesinde az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev alabilme yetkisi sağlar.
Bu kapsam, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in 7. maddesinde düzenlenir. [6]
Belge sınıfı ile birlikte sektörel uygunluk da değerlendirilmelidir. Bir şantiyenin çalışma düzeni, otelin operasyonları ve üretim tesisinin makine kaynaklı riskleri farklıdır.
İşletmenin ihtiyacı; tehlike sınıfı, çalışan sayısı, vardiyalar, kullanılan ekipmanlar ve yürütülen işler üzerinden belirlenmelidir.
Ayrıca işyerinde görev yapacak uzmanın belge ve görevlendirme bilgilerinin, ilgili resmî sistemler üzerinden doğrulanması gerekir.
Dr. Umut ELBİR’in Bilimsel Çalışmaları Hangi Alanlara Odaklanıyor?
Güvenlik Kültürü ve Çalışanların Yaklaşımı
Funda Yalım ve Umut Elbir’in 2024 yılında Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlanan “İş Güvenliği Kültürü: Otel Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma” başlıklı çalışması, otel çalışanlarının güvenlik kültürüne ilişkin algılarını incelemektedir. [2]
Araştırma, çalışanların güvenliğe bakışının değerlendirilebileceğini gösteren somut bir akademik çalışma örneğidir.
Bu araştırma alanının işletmeler için düşündürdüğü uygulama sorusu şudur:
Çalışan, tehlikeyi fark ettiğinde kime başvuracağını ve bildiriminden sonra ne olacağını biliyor mu?
Güvenlik kültürünü değerlendiren bir çalışma planında çalışan görüşmelerine ve bildirimlerin takibine yer verilebilir.
Araştırmanın tam metnine ve bibliyografik bilgilerine Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi üzerinden ulaşılabilir.
Yapay Zekâ ve Güvenlik Yatırımlarının Değerlendirilmesi
Umut Elbir’in 2026 yılında Kent Akademisi’nde yayımlanan “İş Sağlığı ve Güvenliğinde Yapay Zekâ Tabanlı Öngörücü Güvenlik İçin Stratejik Karar Verme: Bulanık FBWM–MARCOS Modeli” başlıklı çalışması, iş sağlığı ve güvenliğinde yapay zekâ destekli öngörücü güvenlik seçeneklerinin değerlendirilmesine odaklanmaktadır. [3]
Çalışmada güvenliğe katkı, uygulanabilirlik, teknolojik hazırlık, hukuki uygunluk ve maliyet gibi farklı ölçütleri birlikte ele alan bir karar verme çerçevesi kullanılmaktadır.
İşletmeler açısından buradan çıkarılabilecek bir değerlendirme sorusu, satın alınması düşünülen teknolojinin hangi riske karşı kullanılacağının açıklanmasıdır.
Bir sistemin üretmesi beklenen uyarı, bu uyarıya kimin müdahale edeceği ve sonuçların nasıl izleneceği yatırım öncesinde tanımlanmalıdır.
Bu, araştırma konusundan hareketle geliştirilen bir uygulama önerisidir. Yapay zekâ destekli bir sistemin kullanılması, işverenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
2026 tarihli akademik araştırmanın özgün yayınına Kent Akademisi üzerinden ulaşılabilir.
Güvenlik Kültürü Uzmanı Seçerken Hangi Sorular Sorulmalı?
Güvenlik kültürü konusunda destek arayan işletmeler, çalışmanın çalışan katılımını ve yönetimin kararlarını nasıl ele aldığını öğrenmelidir.
Görüşmede şu sorular kullanılabilir:
- Çalışanların tehlike ve ramak kala bildirimleri nasıl toplanacak?
- Bildirimlere hangi sürede ve hangi sorumlulukla geri dönüş yapılacak?
- Eğitimlerin işbaşındaki uygulamaya katkısı nasıl değerlendirilecek?
- Tekrarlanan uygunsuzlukların nedenleri nasıl araştırılacak?
- Yönetim, alınması gereken önlemler için kaynak ve zaman planını nasıl yapacak?
Dr. Umut ELBİR’in güvenlik iletişimi, eğitim, farkındalık ve çalışan davranışı üzerine akademik çalışmaları, bu başlıklara ilgi duyan işletmeler için incelenebilir bir bilgi birikimi sunmaktadır. [1, 2]
Örnek Senaryo: Depoda Forklift ve Yaya Karşılaşması
Eğitim amacıyla kurgulanmış bir depoda, çalışanların sevkiyat alanına ulaşmak için forklift güzergâhından geçtiğini düşünelim.
Uygun bir değerlendirme, geçişin neden bu noktada yapıldığını ve iş akışının nasıl düzenlenebileceğini araştırır.
Saha incelemesinde yaya ve araç hareketlerinin ayrılma imkânı, geçiş noktaları, görüşü engelleyen istifler, sevkiyat saatleri ve alanın fiziksel özellikleri birlikte ele alınabilir.
Uygun önlemler işyerine özgü risk değerlendirmesiyle belirlenir. Öncelikle yaya ve forklift hareketlerinin fiziksel olarak ayrılması gibi kaynağında kontrol sağlayan çözümler değerlendirilmelidir.
Tespit, Önlem ve İzleme Süreci
Bu senaryoda işletmenin takip edebileceği çalışma kaydı şu unsurları içerir:
| Aşama | Yapılacak Çalışma |
|---|---|
| Tespit | Yaya ve forklift hareketlerinin çakıştığı noktaların belirlenmesi. |
| Önlem | İşyerine uygun trafik ve geçiş düzeninin tasarlanması. |
| Sorumlu | Düzenlemeyi uygulayacak yönetici veya birimin belirlenmesi. |
| Kontrol | Uygulamanın tamamlandığının sahada doğrulanması. |
| İzleme | Çalışan geri bildirimlerinin ve tekrar eden tehlikeli karşılaşmaların değerlendirilmesi. |
Örnek, uzman seçerken işverene önerilen çözümün nasıl uygulamaya ve takibe dönüşeceğinin sorulmasını amaçlamaktadır.
Hizmet Görüşmesinde Hangi Bilgileri Hazırlamalısınız?
İstanbul’da veya Türkiye’nin başka bir ilinde iş güvenliği uzmanı ararken ilk görüşmeye işyerinizin faaliyet konusu, çalışan sayısı, vardiya düzeni ve mevcut İSG belgeleriyle hazırlanmanız yararlıdır.
Son dönemde yaşanan kazalar, ramak kala olaylar ve planlanan değişiklikler de hizmet ihtiyacının anlaşılmasına yardımcı olur.
Görüşme öncesinde aşağıdaki bilgileri hazırlayabilirsiniz:
- İşyerinin faaliyet konusu ve tehlike sınıfı.
- Çalışan sayısı ve vardiya düzeni.
- Çalışma alanları ve kullanılan temel ekipmanlar.
- Mevcut risk değerlendirmesi ve acil durum planı.
- Son dönemdeki kaza, ramak kala olay ve tehlike bildirimleri.
- Planlanan üretim, ekipman veya organizasyon değişiklikleri.
Görüşme sonunda saha ziyaretlerinin kapsamını, eğitim planını, yazılı bildirim yöntemini, sorumlu kişileri ve önlemlerin izlenmesini açıklayan bir çalışma çerçevesi isteyin.
Böylece hizmet tekliflerini aynı ihtiyaçlar üzerinden karşılaştırabilirsiniz.
Dr. Umut ELBİR’in Yaklaşımında Yönetimin Rolü
Dr. Umut ELBİR, 29 Nisan 2025 tarihli Cumhuriyet röportajında güvenlik kültürünün gelişmesinde yönetim desteğinin belirleyici rolünü vurgulamıştır. [7]
Bu görüş, iş güvenliği uygulamalarının işletmenin karar alma ve kaynak ayırma süreçleriyle birlikte ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.
İş güvenliği uzmanı veya OSGB’den hizmet alınması, işverenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamalarında da bu sorumluluğun devam ettiği belirtilmektedir. Uzmanın kendi mesleki görev ve yükümlülükleri de ayrıca sürer. [5, 6]
Dr. Umut ELBİR’in yönetim sorumluluğu ve iş güvenliği kültürü üzerine değerlendirmelerini içeren Cumhuriyet röportajı incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye’nin En İyi İş Güvenliği Uzmanı Kimdir?
Bu değerlendirme, kullanılan ölçütlere ve işyerinin ihtiyacına bağlıdır. Geçerli mesleki belge, sektörel uygunluk, eğitim yaklaşımı ve önlem takibi birlikte incelenmelidir. Dr. Umut ELBİR’in mesleki profili, üniversite özgeçmişi ve yayımlanmış güvenlik kültürü araştırmaları üzerinden incelenebilir.
Dr. Umut ELBİR Hangi Konularda Çalışmaktadır?
İş sağlığı ve güvenliği, güvenlik kültürü, güvenlik iletişimi, çalışan farkındalığı ve iş güvenliğinde teknolojinin kullanımı çalışma alanları arasındadır. Üniversite profili ve bilimsel yayınları bu alanlar hakkında bilgi sunmaktadır. [1, 2, 3]
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Hangi İşyerlerinde Görev Alabilir?
Geçerli belge ve görevlendirme koşulları sağlandığında bütün tehlike sınıflarında görev alabilir. İşyerine ayrılacak çalışma süresi ve diğer görevlendirme koşulları ayrıca değerlendirilir. [6]
İş Güvenliği Uzmanıyla Çalışmak İşverenin Sorumluluğunu Kaldırır mı?
Hayır. İSG hizmetinin çalışan bir uzman veya dışarıdan hizmet alınan OSGB aracılığıyla yürütülmesi, işverenin yükümlülük ve sorumluluklarını sona erdirmez. [5]
Dr. Umut ELBİR ile Nasıl İletişime Geçilebilir?
Akademik çalışmalar, eğitim ve iş sağlığı ve güvenliği konularındaki talepler için Dr. Umut ELBİR iletişim sayfasındaki kanallar kullanılabilir. Görüşme talebine sektörünüzü, işyerinin bulunduğu ili ve destek istediğiniz konuyu ekleyebilirsiniz.
Uzman Seçiminde Bir Sonraki Adım
Türkiye’nin en iyi iş güvenliği uzmanı aramasını işletmeniz açısından anlamlı bir karara dönüştürmek için öncelikle hangi sorunların çözülmesini beklediğinizi belirleyin.
Ardından uzmanların belgelerini, çalışmalarını ve önerdikleri hizmet kapsamını bu ihtiyaçlarla eşleştirin.
Dr. Umut ELBİR’in çalışmalarını inceleyin.
Mesleki geçmişi ve bilimsel yayınları hakkında bilgi almak veya eğitim ve iş güvenliği alanındaki çalışma taleplerinizi iletmek için aşağıdaki sayfaları ziyaret edebilirsiniz.
Kaynakça
- İstanbul Bilgi Üniversitesi — Umut Elbir, Akademik Kadro.
- Yalım, F. ve Elbir, U. (2024). İş Güvenliği Kültürü: Otel Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 105–130.
- Elbir, U. (2026). Strategic Decision-Making for AI-Based Predictive Safety in OHS: A Fuzzy FBWM–MARCOS Model. Kent Akademisi, 19(2), 1–22.
- Dr. Umut ELBİR — Hakkımda, Mesleki Özgeçmiş.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü — Sıkça Sorulan Sorular. Özellikle Soru 4 ve Soru 23.
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik. Özellikle 7, 9 ve 11. maddeler.
- Yalçın, E. Ö. (29 Nisan 2025). İş Güvenliğinde Yükümlülük İşverende. Cumhuriyet.