Yangın Danışmanı Nedir?
Yangın danışmanı binaların yangın risklerini inceleyerek mevzuata ne kadar uygun olduğunu denetleyen uzmandır. Çok daha basit bir anlatımla yangın meydana gelmeden önce tüm riskleri görebilen ve buna göre önlemlerin alınmasını sağlayan kişilerdir. Bu uzmanlar gereken durumlarda risk analizi yapar ve yangını söndürme sistemlerinin de doğru şekilde kurulmasına yardımcı olur.
İşletmelerde ve toplu yaşam alanlarında yangın riskini en aza indirmek için hizmet veren danışmanlar acil durum planları hazırlar. Bunun yanında çalışanların ve binadaki kişilerin de bilinçlenmesi için gerekli eğitimleri verir. Bazı işletmelerde yangın yönetmeliğine uymak zorunludur. Zorunluluk halinde yangın danışmanı ile çalışmak hem işletmeyi cezai yaptırımlardan korur hem de yangına karşı önlemler daha sağlıklı şekilde alınır.
Neden Yangın Danışmanlığı Hizmetine İhtiyacınız Var?
İşletmelerin yangın konusunda neden danışmanlığına ihtiyaç duyulduğunun net olarak anlaşılması gerekiyor. Öncelikle yangın küçücük bir ihmalden dahi ortaya çıkabilecek ve hızla büyüyerek geri dönülmez zararlar verebilecek afettir. Bir işletmede yangın tüpünün yanlış yere konumlandırılması, gerekli ikaz ve önlemlerin alınmamış olması sadece mal değil can kaybına da neden olur.
İşletmenizin yangın danışmanı gibi profesyoneller tarafından incelenmesi birçok tehlikenin önceden tespit edilmesini sağlar. Yapılan tespitler neticesinde de danışmanlar net yol haritası sunarak eksiklerin giderilmesinde tüm detayları rapor halinde sunar. İşletmelerin yangın konusunda danışmanlığa neden ihtiyaç duyduğunu şu şekilde açıklayabiliriz:
- Danışmanlar binadaki tüm yangın çıkabilecek noktaları tek tek değerlendirmeye alır. (Elektrik tesisatları, depolar, havalandırma sistemleri…)
- Yangın yönetmeliği kapsamında hazırlanması gereken belgelerin, sistemlerin eksiksiz olarak hazırlanmasında yardımcı olur.
- İşletmeniz için doğru yangın ekipmanlarının temin edilmesinde destek verirler. Bina yapısına uygun bir yangın sistemi yapılandırılır.
- Çalışanlarınız danışmanların vereceği hizmetlerle daha da bilinçli hale gelir.
- Önceden alınan önlemler sayesinde olası bir yangın karşısında maddi kayıpları en aza indirebilirsiniz.
- Uzman gözlerin yaptığı inceleme ile işletmenizin daha huzurlu ve güvenli algılanmasını sağlar.
Acil Durum Tahliye Planı
Acil durum tahliye planı olası bir yangın anında binada bulunanların dışarıya güvenle çıkabilmesi için gerekli olan yol haritasıdır. Panik ile insanların sağlıklı düşünme yetileri kaybolabilir. Yangın anında yanlış bir yöne gitmek, kişilerin yerini terk etmekte kararsızlık yaşaması can kaybına neden olabilir. Bu tarz olumsuzlukların yaşanmaması için acil durum tahliye planı yapılması gerekir. Böyle durumlarda yangın danışmanı önce bir acil durum tahliye planı hazırlar. Acil durum tahliye planında olması gerekenler ise şunlardır:
- Binanın her katında anlaşılır şekilde hazırlanmış kaçış yönleri olmalıdır.
- Çıkış kapılarının yeri mutlaka acil durum tahliye planında belirtilmelidir. Bu kapıların her zaman açılabilir olması önemlidir.
- Kaçış yolları ve merdivenlerin boş tutulması gerekir. Hatta alternatif kaçış yolları da planlanmalıdır.
- Herkesin tahliye sonrasında toplanacağı yer önceden belirlenmelidir. Bu toplanma yeri binadan yeteri kadar uzakta olmalıdır.
- Söndürme tüplerinden alarm butonlarına kadar tüm sistemin yeri plan üzerinde belirlenmelidir.
- İşletme içerisinde yangın söndürme konusunda bir ekip belirlenmelidir. Bu ekipte herkes kendi üzerine düşen görevi bilmelidir.
- Engelli, yaşlı ve hareket kısıtlaması olan bireyler varsa bunlar için ekstra yardım planı hazırlanmalıdır.
- Hazırlanan acil durum planı mutlaka tatbikatlarla denenmeli ve olası bina değişikliklerinde yeniden değerlendirilmelidir.
| Acil durum tahliye planı her bina için farklılık gösterir. Çünkü binalardaki kat sayıları, oda sayısı, bina büyüklüğü gibi faktörler bu planın hazırlanma sürecine etki eder. Böyle durumlarda işletmenin yürürlükte bulunan yönetmeliklere uygun olması için bu alanda uzman kişilerden hizmet alması önemlidir. |
Yangın Senaryosu
Yangın senaryosu binada yangın çıktığı varsayılarak yangının başlamasından yayılmasına ve ne tür adımların atılması gerektiğine kadar tüm adımların detaylıca hazırlandığı plandır. Her bina yapısı ve kullanım amacı farklıdır. Bu nedenle yangının çıkması ve ilerlemesi de farklı olur. Bundan dolayı yangın danışmanlığı kapsamında hazırlanacak senaryo bina özeline uygunluk göstermelidir. Yangın senaryosunda bulunması gereken en temel unsur olası yangının başlama noktalarıdır.
Başlama noktaları baz alınarak bir yayılma tahmini yapılır. Erken uyarı ve alarm süreci de bu senaryo içerisinde yer alır. İtfaiye araması yapacak kişiler ve verilmesi gereken bilgiler senaryoya göre önceden belirlenir. Bununla birlikte ilk müdahaleyi yapacak olan ekipler belirlenir ve gerekli eğitimler verilir. Yangın senaryosu yangın danışmanı tarafından binanın türüne ve kullanım amacına göre hazırlanır. Aynı zamanda yanıcı tüm maddeler dikkate alınır.
Yangın Güvenliği Tasarım Raporu
Yangın güvenliği tasarım raporu binaların yangından korunabilmesi için gerekli tüm teknik detayların yer aldığı belgedir. Bu belge genelde projelerin başında hazırlanır. Fakat her bina için standart bir yangın güvenliği tasarım raporu bulunmaz. Bu rapor binaların yapı özellikleri ve kullanılma amaçları dikkate alınarak hazırlanır. Yangın danışmanı raporunda yer alması gereken bölümler şunlardır:
- Bina türü, kat sayısı ve yükseklik bilgileri bulunmalıdır.
- Yangın yükü ve risk analizi de raporda yer almalıdır.
- Binadaki taşıcıyı elemanların yangına ne kadar dayanıklı olduğu bulunmalıdır.
- Çıkış sayısı ve kaçış mesafeleri gibi detaylara yer verilmelidir.
- Toplanma alanı ve merdivenlerin genişlik bilgileri bulunmalıdır.
- Algılama ve alarm sistemleri bu raporda yer almalıdır.
- Sprinkler, yangın dolabı gibi tüm söndürme sistemleri tek tek raporda yer almalıdır.
- Su temin noktaları ile itfaiye araçlarının hangi yollardan yaklaşabileceği de yine raporda bulunmalıdır.
Yangın Risk Analizi
Yangın risk analizi binadaki tüm yangın tehlikelerinin analiz edilmesidir. Bunların ne kadar zarar verici nitelikte olduğunun belirlenmesi ve bunların nasıl kontrol altına alınabileceğinin belirlenmesidir. Analizin yapılması sırasında yanıcı malzemeler ve ateşleme kaynakları gibi birçok faktör birlikte ele alınır. Çünkü yangın çok zaman tek bir sebepten dolayı ortaya çıkmaz. Bu açıdan yangın danışmanı sahada birçok inceleme yapar. Bu incelemeler neticesinde de riskleri tespit ederek bunları düşük, orta ve yüksek riskler olarak değerlendirmesini yapar.
Yangın Söndürme Sistemleri
Yangın söndürme sistemleri yangın başladığında alevin daha erken aşamada kontrol altına alınması için gerekli olan ekipmanlardır. Yangının ilk dakikaları en kritik süreçtir. Çünkü çok hızlı bir şekilde yayılan yangını hızlı müdahale ile söndürmek mümkündür. Fakat amatör bir şekilde müdahale etmek yangının sönmesinden çok çevreye daha fazla yayılmasına neden olabilir. Yangın riski yüksek olan yerlerde de yangın söndürme sistemlerinin bulunması hayati öneme sahiptir. Bu sistemler şu şekildedir:
- Yangın söndürme tüpleri
- Sprinkler sistemleri
- Yangın dolabı ve hidrantlar
- Sis sistemleri
- Gazlı söndürme sistemleri
- Köpüklü söndürme sistemleri
- Mutfak davlumbaz söndürme sistemleri
- Bakım ve periyodik kontrollerin düzenli yapılması
| En uygun yangın söndürme sistemi bina türüne ve yangın yüküne göre belirlenir. Aynı zamanda korunacak alan büyüklüğü de sistemin oluşturulmasında kritik öneme sahiptir. |
Yangın Algılama İhbar Sistemleri
Yangın algılama ihbar sistemleri yangının erken safhada fark edilmesini sağlar. Böylece binadaki herkesi zamanında dışarıya çıkarmak ve erken müdahalede bulunmak mümkün olur. Yangın algılama ihbar sistemleri duman, ısı ya da alev gibi yangın belirtilerini kolayca algılar.
Yangın tam büyümeden harekete geçilerek hem can hem de mal kaybının önüne geçilebilir. Alanında uzman yangın danışmanı tarafından profesyonelce belirlenen algılama ihbar sistemleri yangına erken müdahalede büyük öneme sahiptir. Bu sistemleri ise şu şekilde sıralayabiliriz:
- Duman dedektörleri
- Isı dedektörleri
- Alev dedektörleri
- Yangın alarm panelleri
- Manuel ihbar butonları
- Sesli ve ışıklı uyarı cihazları
Acil Durum Kaçış Planı
Acil durum kaçış planı yangın durumunda bulunduğunuz yerden en hızlı şekilde binadan nasıl çıkmanız gerektiğini gösteren yol haritasıdır. Bu yol haritasında yangın danışmanı en az iki tane kaçış yolu belirler. Aynı zamanda bulunduğunuz alandan en yakın güvenli çıkışa olan mesafenin de en makul şekilde belirlenmesi önemlidir. Işıklı çıkış levhaları ve yön okları herkesin görebileceği yere yerleştirilmelidir. Koridor ve merdivenlerin boş bırakılması, acil durum aydınlatmalarının olması bu kaçış planlamasında yer almalıdır.
Yangın Danışmanlığı Hangi Durumlarda Alınır?
İşletmelerde yangına karşı önlem alınabilmesi için uzman gözüyle değerlendirme yapılması önemlidir. Hatta yangın danışmanlığı yalnızca büyük fabrikalar ve endüstriyel tesisler için değil insan yaşantısının olabileceği her alan için gereklidir. Yangının ortaya çıkabilecek birçok nedeninin olması bu danışmanlık hizmetini de gerekli hale getirir. Şu durumlarda ise ekstra önemlidir:
- Bir bina yeni inşa edilirken ya da tesis projesi hazırlanırken
- Binalardaki faaliyetlerin başlamadan önce ruhsat ve izin alma süreçlerinde
- Binaya ek bir depo ekleniyorsa ya da üretim hattı kuruluyorsa
- Mevcut sistemlerinizin mevzuata uygun olup olmadığını denetlemek için
- Yaşanan bir yangın olayından sonra ya da bir tehlike meydana geldiğinde önlem almak için
- Sigorta şirketlerinin talep etmiş olduğu güvenlik belgeleri için
Yangın Danışmanının Görev ve Sorumlulukları
Binaların yangına karşı ne kadar güvenli olduğunu kapsamlı şekilde değerlendiren ve gerekli konularda yol gösteren kişiler yangın danışmanı olarak isimlendirilir. Bu kişilerin görevi sadece rapor hazırlamak değildir. Aynı zamanda şu görev ve sorumlulukları da vardır:
1. Yangın Risk Analizi Yapmak
Yangın risk analizi yapmak bir danışmanın en temel görevlerindendir. Bu görevi yerine getirebilmek için yangın danışmanı önce saha incelemesi yapar. Daha sonra riskleri sınıflandırarak olası riskler için çözümler ortaya koyar. Tüm edindiği bilgileri de rapor halinde ilgili kişilere sunar.
2. Yangın Güvenlik Sistemleri Tasarlamak
Yangın güvenlik sistemleri tasarlamak da danışmanların görevleri arasında yer alır. Bu görev ve sorumluluk kapsamında yangın danışmanı bina yapısını ve kullanım amacını değerlendirir. Bununla birlikte yangın danışmanı binaya uygun bir özel planlama yapar ve alarm sistemlerinin planlamasını tamamlar. Daha sonra ise sprinkler, tüp ve yangın dolabı gibi tüm söndürme yöntemlerini belirler. Çıkış kapısı ve kaçış yollarını planlayarak bunları proje ve çizimlerle gösterir.
3. Eğitim ve Farkındalık Çalışmaları Düzenlemek
En önemli görevlerinden birisi de eğitim ve farkındalık çalışmaları düzenlemektir. Bu konuda yangın danışmanı tarafından çalışanlar bilinçlendirilir. Eğitimleri vererek yangın anında yapılması gerekenleri temel olarak aktarır. Ekipmanların nasıl kullanılacağını öğretir ve gereken durumlarda tatbikatlar düzenler.
4. Yönetmeliklere Uygunluk Sağlamak
İşletmelerin yangın konusunda yönetmeliklere uygun hale getirilmesinde de görev alırlar. Yangın güvenliği yalnızca iyi niyet ile alınan önlemlerle sağlanamaz. Aynı zamanda yürürlükte bulunan mevzuatlara da uygun olması gerekir. Buna göre ilgili yönetmelik ve mevzuatları inceleyen yangın danışmanı sistemlerin uygunluğunu denetler. Uygunluk denetimi sonrasında gerekli belgeleri hazırlar ve resmi süreçlerde de gereken desteği verir. Tüm eksikleri belirterek bunların giderilmesi için takipte olur.
5. Yangın Tatbikatları Organize Etmek
Yangın tatbikatları yangına karşı farkındalık oluşturmak için çok önemlidir. Kağıt üzerinde hazırlanan bir plan her zaman işe yararlık göstermeyebilir. Böyle durumlarda çalışanların yangın esnasında ne yapması gerektiği konusunda yangın danışmanı devreye girer. Tatbikat sürecini planlar. Gerçekçi bir senaryo hazırlar ve tahliye süresini ölçer. Bu süreçte bir gözlem yapar ve tüm bunlara uygun bir rapor hazırlar. Raporda elde edilen tüm veriler dikkate alınır ve gerekiyorsa planda güncelleme yapar.
6. Mevcut Sistemlerin Denetimi ve Güncellenmesi
Yangın güvenlik uzmanı mevcut sistemlerin denetim ve güncelleme sürecini de takip eder. Bu sistemler kurulup bırakılacak sistemler değildir. Periyodik olarak bakımlarının yapılması gerekir. Aynı zamanda bakım takibini yapan yangın danışmanı binadaki düzen değişikliklerine göre gereken güncellemeleri yapar. Denetim kayıtlarını tutarak gerekli durumlarda işletmenizin resmi işlemlere hazırlıklı olmasını sağlar.
Yangın Danışmanı Olmak İçin Gereken Nitelikler
Yangın ekipmanları hakkında bilgi sahibi olmak yangın alanında danışman olmak için yeterli değildir. İşletmelerin yangın danışmanlığı sorumluluğunu üstlenebilmek için hem teknik bilgi hem de mevzuat hakimiyeti olmak gerekir. Buna göre danışman olabilmek için şu nitelikler gerekir:
- Teknik eğitim alt yapısına sahip olmak gerekir.
- Faaliyette bulunulan alana göre gerekli yetki belgesi ve yangın danışmanlığı sertifikası olması önemlidir.
- Danışman kişinin mevzuat bilgisi olmalıdır.
- Sahada tecrübeli olmalıdır.
- Küçük detayları ve büyük riskleri birlikte görüp değerlendirebilmelidir.
- İletişim becerisi yüksek olmalıdır.
- Yeni teknolojiler ve sistemler konusunda kendisini sürekli güncellemelidir.
Yangın Danışmanının Sağladığı Faydalar
Yangın konusunda uzman bir danışmanla çalışmak can ve mal kaybı yaşanmaması için büyük önem taşır. Bu hizmet yalnızca bir rapor hazırlamaktan ibaret değildir. Tüm yangın risklerinin bilinçli bir şekilde değerlendirilmesi ve bunların planlı şekilde yönetilmesi gerekir. Alanında uzman yangın danışmanı ile çalışmak can ve mal güvenliğinin artmasını sağlar. Aynı zamanda gereksiz yangın ekipmanı alımını azaltır ve maliyeti azaltır.
Yangın konusunda yasal yükümlülükleri netleştiren danışmanlar eksiklerin daha kısa sürede giderilmesine yardımcı olur. Aynı zamanda ruhsat ve izin alma sürecini kısaltır. Ekip bilinci geliştiren yangın danışmanı işlerin sürekliliğinin korunmasına da katkıda bulunur.
Sık Sorulan Sorular
Yangın danışmanlığı almak yasal bir zorunluluk mu?
İşletmelerin yangın konusunda danışman tutmak her durumda aranmaz. Fakat iş yerlerinde yangın danışmanı tarafından risk değerlendirmesinin yapılması, periyodik bakım ve kontrollerin zorunludur. Bu süreci de bir danışmanla yönetmek daha sağlıklıdır.
İtfaiye uygunluk raporunu siz mi düzenliyorsunuz?
İtfaiye uygunluk raporunu danışmanlar düzenlemez. Bu rapor yetkili belediye itfaiye müdürlüğü tarafından inceleme neticesinde verilmektedir. Yani danışmanı bu raporu kendisi vermemektedir.
Mevcut binada bütün eksiklerin giderilmesi gerekir mi?
Yönetmelik kapsamında olan tüm binalarda tedbir almak gerekir. Eksiklerin giderilmesi de bina sahibi, yöneticiler tarafından sağlanmaktadır. Eksiklerin giderilmesi için belirli bir süre tanınabilir. Bu süre sonrasında denetim yapılır.
Proje müellifi varken ayrıca danışmana gerek var mı?
Proje müellifi ve yangın danışmanı aynı işi yapan kişiler değil. Her ikisinin de görev ve sorumlulukları farklıdır. Bu nedenle bina risklerini değerlendirmek ve yangın güvenliğine daha geniş açıdan yaklaşabilmek için danışmana ihtiyaç duyulabilir.
Teklif için hangi bilgiler gerekir?
Teklif almak için yangın danışmanı binanızı tanımalıdır. Alan ve kat bilgisi, bina türü belirtilmelidir. Aynı zamanda kaç kullanıcı olduğu, proje aşamasında mı yoksa faal yapıda mı olduğu açıklanmalıdır. Binada bulunan mevcut yangın sistemleri hakkında bilgi verilmelidir. İstenilen hizmetin detayları da teklif için gereken bilgiler içerisindedir.
Yangın danışmanlığı kapsamında tesiste neler incelenir?
Tesislerde yangın danışmanlığı kapsamında incelenen alanlar bina yapısı, kullanılan malzemeler, elektrik tesisatı, ısıtma ve yanıcı madde düzeni, kaçış yolları ve çıkışlardır. Aynı zamanda yangın danışmanı tarafından yönlendirme ve acil aydınlatma sistemleri detaylıca kontrol edilir. Alarm ve yangın ihbar sistemlerine bakılır. Ne tür söndürme ekipmanları olduğu incelenir. Duman ve havalandırma kontrolleri yapılır.
Mevcut yangın sistemlerinin kontrolü ve değerlendirilmesi yapılır mı?
Mevcut yangın sisteminin kontrolü ve değerlendirmesi de yangın danışmanı tarafından yapılabilmektedir. Mevcut sistemin çalışma durumu titizlikle kontrol edilir. Söndürme ekipmanlarının çalışır durumda olup olmadığına bakılır. Yerleşim ve erişilebilirlik, mevzuata uygunluk, eksik ve arıza varsa bunların tespiti yapılır.
Yeni kurulacak yangın sistemleri için projelendirme ve şartname desteği veriliyor mu?
Yeni kurulacak yangın sistemlerinde yangın danışmanı tarafından proje ve şartname desteği verilmektedir. Bu hizmet kapsamında önce bina ihtiyaçları belirlenir. Daha sonra sistem kurgusu hazırlanır. Teknik şartnameler hazırlanır.
Montaj ve teslim aşamalarında nasıl bir denetim uygulanır?
Montaj ve teslim aşamalarında malzemelerin kontrolü, projeye uygunluk denetimi yapılır. Aynı zamanda kablolama ve tesisatın kontrolü yapılarak ara kontrollerden geçirilir. Sistemler arası entegrasyonun sağlıklı olup olmadığına da bakılmaktadır. Sistem tamamen kullanılabilir hale getirildikten sonra kullanıcı bilgilendirmesi yapılır.
Acil durum prosedürleri ve tahliye planları kapsama dahil midir?
Acil durum prosedürleri ve tahliye planları da hizmet kapsamına dahildir. Fakat bu hizmetlerin kapsamları genelde anlaşmaya bağlı olarak değişebilir. Teklif aşamasında bu konuyu yangın danışmanı ve ekipleri ile özellikle incelemek gerekir.
Yangın tatbikatı ve personel eğitimi yapılıyor mu?
Evet personel eğitimi sonrasında yangın tatbikatı da uygulanmaktadır. Temel yangın eğitimleri verilir ve ekipmanların nasıl kullanılması gerektiği de uygulamalı olarak gösterilir.
instagram: umutelbir